Cắm Implant xương gò má: Giải pháp cho người tiêu xương nặng

Nhiều Cô Chú, Anh Chị mất răng toàn hàm trên đã lâu, xương hàm tiêu dần khiến gương mặt hóp lại, và từng được cho biết không đủ xương để trồng răng Implant thông thường. Cắm Implant xương gò má (Zygomatic Implant) là kỹ thuật neo giữ trụ vào vùng xương gò má cứng chắc, giúp những trường hợp này vẫn có cơ hội phục hồi hàm răng cố định. Bài viết dưới đây sẽ giải thích cơ chế, ưu nhược điểm, trường hợp chỉ định và những lưu ý an toàn cần biết.

1. Cắm Implant xương gò má là gì?

Implant xương gò má (Zygomatic Implant) là loại trụ Titanium đặc biệt, dài khoảng 30 – 52,5 mm, gấp 3 – 4 lần trụ Implant thông thường. Thay vì nằm trong xương hàm trên, trụ được đặt chéo từ vùng răng hàm lên và neo chắc vào xương gò má. Kỹ thuật này được giáo sư Brånemark phát triển từ cuối thập niên 1980, ban đầu dành cho người mất xương hàm trên sau phẫu thuật cắt u (Aparicio et al., 2014).

Về cơ chế nâng đỡ, xương gò má là vùng xương đặc chắc và hầu như không bị tiêu dù đã mất răng lâu năm. Thông thường, bác sĩ đặt 2 trụ gò má ở vùng răng sau, kết hợp 2 – 4 trụ thường ở vùng răng trước. Khi xương phía trước cũng quá mỏng, có thể dùng 4 trụ gò má. Các trụ được nối với nhau bằng một dàn răng cố định, giúp lực nhai phân bố đều lên vùng xương gò má vững chắc (Bedrossian, 2010).

Implant xương gò má dành cho người tiêu xương hàm trên nặng với cơ chế nâng đỡ đặc biệt

2. Ưu điểm và Nhược điểm của cắm Implant xương gò má

Implant gò má mở ra cơ hội có răng cố định cho những trường hợp từng bị từ chối trồng Implant. Tuy vậy, đây là kỹ thuật chuyên sâu với những yêu cầu và hạn chế riêng mà Cô Chú, Anh Chị nên hiểu rõ.

2.1. Ưu điểm của cấy ghép Implant xương gò má

• Thay thế phương án ghép xương lớn: Với hàm trên tiêu nặng, phương án thông thường là ghép xương khối hoặc nâng xoang diện rộng, cần thời gian lành thương nhiều tháng trước khi cấy trụ. Implant gò má tận dụng xương gò má sẵn có, giúp tránh được các ca ghép xương lớn (Aparicio et al., 2014).
• Linh hoạt, mở rộng lựa chọn cho ca phức tạp: Bác sĩ có thể phối hợp trụ gò má ở vùng răng sau với trụ thường ở vùng răng trước, hoặc dùng 4 trụ gò má khi xương quá teo. Phương pháp này cũng phù hợp với người từng ghép xương, nâng xoang thất bại hoặc mất xương hàm trên do cắt u.
• Hỗ trợ phục hình răng tạm nhanh chóng: Do trụ gò má có độ ổn định ban đầu cao, bác sĩ thường có thể gắn hàm tạm cố định trong vòng 24 – 72 giờ, người điều trị nhờ đó thuận tiện hơn trong sinh hoạt và giao tiếp ngay sau phẫu thuật.
• Tỷ lệ tồn tại cao về lâu dài: Tổng hợp nhiều nghiên cứu cho thấy khoảng 95% trụ gò má còn tồn tại sau 12 năm theo dõi (Chrcanovic, Albrektsson and Wennerberg, 2016).

Người điều trị thuận tiện trong sinh hoạt và giao tiếp ngay sau phẫu thuật

2.2. Nhược điểm và hạn chế cần lưu ý

• Yêu cầu bác sĩ chuyên sâu: Phẫu thuật viên phải có chứng chỉ cấy ghép Implant gò má (chứng chỉ Zygoma) và am hiểu sâu cấu trúc giải phẫu hàm mặt như xoang hàm, hốc mắt và dây thần kinh. Đây là kỹ thuật khó, không phải bác sĩ Implant nào cũng thực hiện được.
• Đòi hỏi trang thiết bị hiện đại: Cần có phim CT Cone Beam 3D và phần mềm lập kế hoạch để xác định chính xác hướng đi của trụ dài qua vùng xoang và gò má.
• Mức độ can thiệp sâu: Ca phẫu thuật thường được thực hiện tại bệnh viện, với phương pháp vô cảm phù hợp do bác sĩ gây mê hồi sức chỉ định. Sau mổ, người điều trị có thể sưng nề vùng má nhiều hơn so với cấy Implant thông thường.
• Chi phí điều trị cao: Chi phí cao hơn đáng kể so với Implant thông thường, do trụ chuyên dụng, e-kíp phẫu thuật và chi phí bệnh viện.
• Không phải lựa chọn phổ biến: Người còn đủ xương hàm trên chỉ cần Implant thông thường, có thể kèm nâng xoang. Implant gò má chỉ được cân nhắc khi các phương pháp này không thể áp dụng.
• Viêm xoang là biến chứng cần lưu ý: Tỷ lệ viêm xoang khoảng 14,2% trong khoảng 5 năm, là biến chứng thường gặp nhất và có thể dẫn đến mất trụ (Chrcanovic, Albrektsson and Wennerberg, 2016). Nhiều trường hợp được điều trị khỏi bằng kháng sinh hoặc can thiệp nhỏ.

Giải pháp thay thế Implant xương gò má

3. Trường hợp nào được chỉ định cắm Implant xương gò má?

Không phải tất cả trường hợp mất răng đều cần đến kỹ thuật này. Bác sĩ chuyên khoa sẽ chỉ định phương pháp dựa trên kết quả chụp phim chẩn đoán 3D.

• Mất răng toàn hàm trên lâu năm, tiêu xương nghiêm trọng: Xương hàm trên quá mỏng và thấp, trong khi xoang hàm sà xuống sát mào xương. Không còn đủ xương để đặt trụ thông thường ở vùng răng sau.
• Từng ghép xương hoặc nâng xoang nhưng thất bại: Khi xương ghép không tích hợp hoặc tiêu đi, việc ghép lại nhiều lần thường kém hiệu quả. Implant gò má giúp bỏ qua vùng xương yếu này.
• Khuyết hổng xương hàm trên: Do chấn thương, dị tật bẩm sinh hoặc sau phẫu thuật cắt bỏ khối u vùng hàm trên. Đây cũng là nhóm chỉ định ban đầu khi kỹ thuật này ra đời.

Chỉ định và chống chỉ định Implant xương gò má

4. Lưu ý quan trọng trước khi cắm Implant xương gò má

Vì đây là phẫu thuật chuyên sâu liên quan đến xoang hàm và vùng gò má, việc chuẩn bị kỹ trước khi điều trị giúp giảm rủi ro và tăng khả năng thành công. Cô Chú, Anh Chị cần lưu ý những điểm sau:

• Khám tổng quát, chụp phim và xét nghiệm: Chụp phim CT Cone Beam 3D và làm xét nghiệm máu là bắt buộc để bác sĩ đánh giá xương, xoang và các chỉ số sức khỏe.
• Khai báo trung thực tiền sử bệnh: Thông báo đầy đủ bệnh nội khoa và danh mục thuốc đang sử dụng, đặc biệt là thuốc chống đông và thuốc điều trị loãng xương.
• Ngưng hút thuốc lá và chất kích thích: Ngưng tối thiểu 4 – 6 tuần trước phẫu thuật để cải thiện tuần hoàn máu và khả năng lành thương (Naseri, Yaghini and Feizi, 2020).
• Điều trị dứt điểm bệnh lý xoang và răng miệng: Nếu có viêm xoang, bác sĩ có thể phối hợp với bác sĩ Tai Mũi Họng để điều trị ổn định trước khi cấy trụ.
• Chọn đúng nơi và đúng người thực hiện: Ca cấy Implant gò má cần được thực hiện tại bệnh viện, bởi bác sĩ có chứng chỉ cấy ghép Implant Zygoma.
• Chuẩn bị cho giai đoạn hồi phục: Sắp xếp nghỉ ngơi vài ngày, có người thân đi cùng và chuẩn bị thực đơn mềm trong giai đoạn đầu. Tránh xì mũi mạnh trong vài tuần sau phẫu thuật để bảo vệ vùng xoang.

Lưu ý trước khi cấy Implant xương gò má

5. Câu hỏi thường gặp về cắm Implant xương gò má

Dưới đây là những thắc mắc thường được quan tâm khi tìm hiểu về Implant gò má, được giải đáp dựa trên tài liệu chuyên ngành.

5.1. Cắm Implant xương gò má có đau hơn cấy ghép Implant thông thường không?

Trong lúc phẫu thuật, người điều trị không có cảm giác nhờ phương pháp vô cảm phù hợp do bác sĩ gây mê hồi sức chỉ định. Tuy nhiên, vì vùng can thiệp rộng hơn, cảm giác ê nhức, sưng nề và bầm tím vùng má sau mổ thường rõ hơn Implant thông thường. Các triệu chứng này giảm dần sau 1 – 2 tuần khi dùng thuốc theo đơn và chăm sóc đúng hướng dẫn.

5.2. Thời gian lành thương và hoàn tất phục hình mất bao lâu?

Hàm tạm cố định thường được gắn trong vòng 24 – 72 giờ sau phẫu thuật. Sau đó, trụ cần khoảng 4 – 6 tháng để tích hợp vững chắc với xương gò má và xương hàm. Khi trụ đã ổn định, bác sĩ sẽ làm hàm phục hình chính thức (Aparicio et al., 2014).

5.3. Bị tiêu xương hàm trên nặng không cấy Implant gò má thì có giải pháp nào khác?

Giải pháp thay thế được cân nhắc nhiều nhất là trồng răng toàn hàm All On-4 hoặc All On-6. Ví dụ với All On-4, hai trụ phía sau được đặt nghiêng để tránh xoang hàm và tận dụng phần xương còn lại, giúp hạn chế phải ghép xương (Maló, Rangert and Nobre, 2003). Ngoài ra, nâng xoang kèm Implant thông thường cũng là lựa chọn khi xương còn đủ chiều rộng. Bác sĩ sẽ dựa vào phim CT Cone Beam 3D để tư vấn phương án phù hợp nhất.

5.4. Trồng răng Implant xương gò má có sử dụng được vĩnh viễn không?

Implant gò má có thể sử dụng lâu dài, với tỷ lệ tồn tại khoảng 95% sau 12 năm theo dõi (Chrcanovic, Albrektsson and Wennerberg, 2016). Độ bền phụ thuộc vào việc vệ sinh dàn răng kỹ, tái khám định kỳ và phát hiện sớm viêm xoang. Hàm phục hình bên trên có thể cần sửa hoặc làm mới sau nhiều năm sử dụng.

Tóm lại, cắm Implant xương gò má là giải pháp điều trị chuyên sâu cho người bị tiêu xương hàm trên đặc biệt nghiêm trọng, giúp khôi phục hàm răng cố định khi Implant thông thường không thể thực hiện. Để đảm bảo an toàn, việc thăm khám và chụp phim 3D cùng bác sĩ chuyên khoa là bước quan trọng nhất trước khi lựa chọn phương pháp.

Danh mục tài liệu tham khảo

1. Aparicio, C., Manrésa, C., Francisco, K., Claros, P., Alández, J., González-Martín, O. and Albrektsson, T. (2014) ‘Zygomatic implants: indications, techniques and outcomes, and the Zygomatic Success Code’, Periodontology 2000, 66(1), pp. 41-58.
2. Bedrossian, E. (2010) ‘Rehabilitation of the edentulous maxilla with the zygoma concept: a 7-year prospective study’, International Journal of Oral & Maxillofacial Implants, 25(6), pp. 1213-1221.
3. Chrcanovic, B.R., Albrektsson, T. and Wennerberg, A. (2016) ‘Survival and complications of zygomatic implants: an updated systematic review’, Journal of Oral and Maxillofacial Surgery, 74(10), pp. 1949-1964.
4. Maló, P., Rangert, B. and Nobre, M. (2003) ‘All-on-Four immediate-function concept with Brånemark System implants for completely edentulous mandibles: a retrospective clinical study’, Clinical Implant Dentistry and Related Research, 5(Suppl 1), pp. 2-9.
5. Naseri, R., Yaghini, J. and Feizi, A. (2020) ‘Levels of smoking and dental implants failure: A systematic review and meta-analysis’, Journal of Clinical Periodontology, 47(4), pp. 518-528.
6. Palmer, R.M., Howe, L.C. and Palmer, P.J. (2012) Implants in Clinical Dentistry. 2nd edn. London: Informa Healthcare.