[Hỏi đáp bác sĩ] - Cắm Implant răng hàm dưới có phải tránh dây thần kinh không, nguy cơ tê môi/cằm thế nào?

Chào Cô Liên, cảm ơn Cô đã gửi câu hỏi từ Phan Thiết, Bình Thuận về cho Bác sĩ Dr. Care.

Với trường hợp Cô mất 1 răng cối lớn hàm dưới và xương được đánh giá đủ điều kiện, Bác sĩ trả lời thẳng: khi cấy Implant ở hàm dưới, bác sĩ bắt buộc phải xác định và tránh ống thần kinh hàm dưới. Trong ống này có dây thần kinh ổ răng dưới, chạy trong xương hàm dưới và cho nhánh ra vùng cằm, môi dưới. Nếu trụ Implant hoặc mũi khoan xâm phạm, chèn ép hoặc đặt quá sát vùng này, bệnh nhân có thể bị tê, châm chích, giảm cảm giác hoặc đau bất thường ở môi dưới, cằm, nướu và răng vùng liên quan.

Tuy nhiên, Cô nên hiểu đúng: nguy cơ thường là rối loạn cảm giác, không phải “liệt môi” theo nghĩa môi không cử động được. Dây thần kinh ổ răng dưới chủ yếu liên quan cảm giác vùng răng, nướu, môi dưới và cằm. Nếu tổn thương xảy ra, bệnh nhân có thể thấy tê bì, ê buốt lạ, kiến bò, nóng rát hoặc giảm cảm giác; mức độ có thể tạm thời hoặc kéo dài tùy nguyên nhân và mức độ tổn thương. Vì vậy, phòng ngừa ngay từ khâu lập kế hoạch là quan trọng nhất.

Trong ca của Cô, nếu bác sĩ đã nói xương đủ điều kiện, điều đó thường có nghĩa là sau khi chụp CT Cone Beam 3D, vùng mất răng còn đủ chiều cao và chiều rộng xương để đặt trụ với khoảng an toàn so với ống thần kinh. Nhưng bác sĩ vẫn phải đo chính xác, chọn chiều dài trụ phù hợp, kiểm soát hướng đặt trụ và kiểm soát độ sâu khoan trong lúc phẫu thuật.

Với răng cối lớn hàm dưới, vị trí cần chú ý nhất là ống thần kinh hàm dưới nằm bên trong xương hàm. Nếu vùng mất răng nằm gần răng cối nhỏ hoặc phía trước hơn, bác sĩ còn cần chú ý lỗ cằm và nhánh thần kinh cằm. Vì vậy, quy trình cấy Implant hàm dưới không nên chỉ dựa vào phim toàn cảnh 2D mà cần đánh giá không gian 3 chiều bằng CT Cone Beam 3D.

Dây thần kinh quan trọng nhất trong vùng răng hàm dưới là dây thần kinh ổ răng dưới. Dây này đi trong ống thần kinh hàm dưới, chạy từ phía sau hàm dưới ra phía trước và cho nhánh cảm giác đến răng hàm dưới, nướu, môi dưới và cằm. Khi cấy Implant răng cối lớn hàm dưới, bác sĩ phải biết chính xác ống thần kinh này nằm sâu bao nhiêu so với sống hàm.

Ở phía trước hơn, gần vùng răng cối nhỏ, dây thần kinh có thể đi ra qua lỗ cằm thành dây thần kinh cằm. Dây thần kinh cằm chi phối cảm giác vùng môi dưới và cằm. Nếu cấy Implant gần lỗ cằm hoặc vùng có nhánh vòng thần kinh phía trước lỗ cằm, bác sĩ phải đo kỹ để tránh đặt trụ quá sát.

Trong trường hợp mất 1 răng cối lớn hàm dưới, cấu trúc cần chú ý thường là ống thần kinh hàm dưới nằm bên dưới vị trí cấy. Bác sĩ sẽ đo từ đỉnh sống hàm đến bờ trên ống thần kinh, sau đó chọn chiều dài trụ sao cho vẫn còn khoảng an toàn. Nếu xương đủ cao, bác sĩ có thể chọn trụ chiều dài tiêu chuẩn. Nếu xương thấp hơn, có thể chọn trụ ngắn hơn hoặc kế hoạch khác.

Việc tránh dây thần kinh không chỉ là tránh đầu trụ chạm vào ống thần kinh. Bác sĩ cũng cần tránh mũi khoan đi quá sâu, tránh đặt trụ lệch hướng, tránh lực nén quá mức vào vùng xương sát ống thần kinh và tránh để mảnh ghép/vật liệu hoặc viêm sau phẫu thuật gây chèn ép bất lợi. Do đó, cả lập kế hoạch và thao tác đều quan trọng.

Nguy cơ tê môi/cằm có thể xảy ra nếu ống thần kinh bị xâm phạm trực tiếp, ví dụ mũi khoan đi quá sâu hoặc trụ Implant chạm vào ống thần kinh. Ngoài ra, tổn thương cũng có thể đến từ lực nén, chảy máu, phù nề, nhiễm trùng hoặc đặt trụ quá gần gây kích thích thần kinh. Do đó, bác sĩ cần phòng ngừa nhiều lớp, không chỉ dựa vào cảm giác tay khi khoan.

Các triệu chứng bệnh nhân có thể cảm nhận gồm tê môi dưới, tê cằm, cảm giác kiến bò, châm chích, nóng rát, đau âm ỉ bất thường, giảm cảm giác khi chạm hoặc cảm giác khác lạ khi ăn uống. Nếu triệu chứng xuất hiện ngay sau phẫu thuật, bác sĩ cần được báo sớm để đánh giá nguyên nhân: do thuốc tê còn tác dụng, do sưng nề tạm thời hay do kích thích/tổn thương thần kinh.

Thuốc tê sau phẫu thuật có thể làm môi/cằm tê trong vài giờ đầu, đây là hiện tượng thường gặp. Điều đáng chú ý là tê kéo dài bất thường, tê tăng lên, đau kiểu điện giật, cảm giác bỏng rát hoặc không hồi phục theo thời gian. Khi đó, bệnh nhân không nên chờ đến lịch tái khám xa mà cần liên hệ phòng khám sớm.

Ở ca được lập kế hoạch đúng, có đủ xương và bác sĩ kiểm soát tốt độ sâu khoan, nguy cơ này được giảm đáng kể. Vì vậy, câu hỏi quan trọng không phải chỉ là “có rủi ro không”, mà là bác sĩ đã đo thần kinh bằng CT 3D, có khoảng an toàn, có kế hoạch trụ phù hợp và có công cụ kiểm soát độ sâu hay chưa.

Trong quy trình chuẩn, CT Cone Beam 3D là bước nền tảng. Bác sĩ sẽ xem lát cắt ngang, lát cắt đứng dọc và hình ảnh 3D để lần theo đường đi của ống thần kinh. Sau đó, bác sĩ đo khoảng cách từ đỉnh sống hàm đến ống thần kinh tại vị trí dự kiến đặt trụ, đồng thời đo chiều rộng xương phía ngoài - trong.

Từ các số đo này, bác sĩ chọn đường kính và chiều dài trụ Implant. Nếu vùng xương đủ cao, có thể dùng trụ chiều dài phù hợp mà vẫn giữ khoảng cách an toàn. Nếu xương thấp, bác sĩ có thể chọn trụ ngắn hơn, đổi vị trí đặt trụ, đổi hướng đặt trụ, ghép xương trong một số trường hợp hoặc chọn phương án phục hình khác. Không nên cố dùng trụ dài nếu chiều cao xương không cho phép.

Bác sĩ cũng lập kế hoạch vị trí phục hình trước. Trụ cần đặt sao cho sau này mão răng nằm đúng vị trí ăn nhai, không quá lệch trong/ngoài, không tạo góc quá bất lợi và dễ vệ sinh. Nếu chỉ tránh thần kinh nhưng đặt trụ lệch phục hình, răng sau cùng có thể khó dùng hoặc khó vệ sinh. Vì vậy, kế hoạch phải cân bằng cả an toàn thần kinh và phục hình.

Với ca cần độ chính xác cao, bác sĩ có thể dùng máng hướng dẫn phẫu thuật dựa trên dữ liệu CT 3D và scan trong miệng. Máng hướng dẫn giúp kiểm soát vị trí, hướng và độ sâu khoan tốt hơn, đặc biệt khi khoảng xương còn lại không quá dư hoặc vùng thần kinh nằm gần vị trí đặt trụ.

Trong lúc phẫu thuật, bác sĩ tiếp tục kiểm soát rủi ro bằng cách khoan theo từng bước, không khoan vượt quá chiều sâu đã tính. Mũi khoan Implant thường có vạch độ sâu, và trong nhiều hệ thống có thể dùng chặn độ sâu hoặc máng hướng dẫn để giới hạn đường khoan. Bác sĩ không nên khoan theo cảm giác mà phải bám sát kế hoạch đã đo trên CT 3D.

Sau mỗi bước khoan, bác sĩ đánh giá cảm giác xương, hướng khoan và chiều sâu. Nếu có nghi ngờ về vị trí, bác sĩ có thể chụp phim kiểm tra trong quá trình hoặc sau khi đặt trụ. Mục tiêu là đảm bảo Implant nằm trong xương, không chạm ống thần kinh và có đủ xương bao quanh.

Khi đặt trụ, bác sĩ kiểm soát lực vặn trụ. Nếu xương đặc và trụ bị siết quá mạnh gần vùng thần kinh, cảm giác chèn ép có thể gây khó chịu sau phẫu thuật. Vì vậy, độ vững ban đầu cần đủ, nhưng thao tác phải kiểm soát để tránh chèn ép quá mức hoặc lệch hướng.

Sau phẫu thuật, bác sĩ sẽ dặn Cô theo dõi cảm giác môi dưới và cằm khi thuốc tê hết. Nếu cảm giác tê giảm dần theo thời gian thuốc tê, đó thường là diễn tiến bình thường. Nếu tê kéo dài bất thường, tê tăng, đau kiểu điện giật, nóng rát hoặc giảm cảm giác rõ, Cô cần báo ngay để bác sĩ đánh giá sớm.

Nếu CT 3D cho thấy xương hàm dưới của Cô đủ điều kiện, bác sĩ thường sẽ ưu tiên phương án đặt trụ có chiều dài phù hợp và giữ khoảng an toàn với ống thần kinh. Với răng cối lớn hàm dưới, Implant không nhất thiết phải dài nhất mới tốt. Trụ phải phù hợp với xương thật, vị trí răng mất, lực nhai và khoảng an toàn thần kinh.

Trong trường hợp chiều cao xương còn hạn chế, bác sĩ có thể chọn trụ ngắn hơn, đường kính phù hợp, hoặc cân nhắc ghép xương/tăng xương nếu cần. Một số ca không nên cố đặt trụ dài vì “trụ dài chắc hơn” nếu điều đó làm giảm khoảng an toàn với thần kinh. Độ an toàn giải phẫu luôn phải được ưu tiên.

Phục hình sau cùng cũng ảnh hưởng đến rủi ro. Nếu mão răng sau này bị cấn khớp hoặc chịu lực lệch, vùng Implant có thể bị quá tải. Vì vậy, sau khi trụ tích hợp xương, bác sĩ cần kiểm tra khớp cắn kỹ khi gắn mão. Một ca an toàn không chỉ là đặt trụ không chạm thần kinh, mà còn là làm răng sau cùng ăn nhai đúng lực.

Vì Cô ở Phan Thiết, nếu đi TP.HCM điều trị, Cô nên mang theo phim CT nếu đã chụp, hoặc chụp lại tại nơi điều trị để bác sĩ lập kế hoạch trực tiếp. Nếu có triệu chứng tê môi/cằm trước khi cấy do bệnh lý khác, Cô cần báo bác sĩ, vì triệu chứng thần kinh có sẵn cần được ghi nhận trước phẫu thuật.

Sau phẫu thuật, Cô cần phân biệt tê do thuốc tê và tê bất thường. Tê do thuốc tê thường giảm dần sau vài giờ. Trong thời gian thuốc tê còn tác dụng, Cô nên tránh nhai cắn mạnh vì dễ cắn trúng môi/má mà không biết. Khi thuốc tê hết, cảm giác môi/cằm thường trở lại bình thường.

Nếu sau khi thuốc tê đáng lẽ đã hết mà Cô vẫn tê môi dưới/cằm rõ, cảm giác không giảm, hoặc có đau kiểu điện giật/nóng rát, Cô nên liên hệ phòng khám ngay. Bác sĩ có thể cần kiểm tra lâm sàng, chụp phim đánh giá vị trí trụ và xử lý tùy nguyên nhân. Việc báo sớm giúp bác sĩ đánh giá kịp thời hơn.

Cô cũng cần tuân thủ chăm sóc sau cấy Implant: ăn mềm vài ngày đầu, không nhai mạnh vùng mới cấy, uống thuốc đúng hướng dẫn, vệ sinh nhẹ nhàng, không dùng tăm nhọn chọc vào vùng phẫu thuật và tái khám đúng lịch. Sưng đau nhẹ có thể gặp sau phẫu thuật, nhưng đau tăng dần, mủ, sốt hoặc tê kéo dài cần được kiểm tra.

Cô có thể tham khảo thêm quy trình cấy implant để hiểu các bước từ chụp CT 3D, lập kế hoạch, đặt trụ, chờ tích hợp xương đến gắn mão sứ. Với răng cối lớn hàm dưới, bước xác định ống thần kinh và đo khoảng an toàn là phần rất quan trọng của kế hoạch.

Nếu muốn tìm hiểu thêm về lựa chọn trụ Implant, Cô nên hỏi bác sĩ dựa trên chiều cao xương thật, chiều rộng xương, khớp cắn và khoảng cách đến ống thần kinh. Trụ phù hợp không phải luôn là trụ dài nhất, mà là trụ đặt được an toàn và phục hình tốt nhất trong xương của Cô.

Khi tìm hiểu trồng răng Implant giá bao nhiêu, Cô nên hỏi rõ chi phí đã bao gồm chụp CT Cone Beam 3D, lập kế hoạch phẫu thuật, máng hướng dẫn nếu cần, trụ Implant, abutment, mão sứ, tái khám và chỉnh khớp cắn hay chưa. Với răng hàm dưới, phần chẩn đoán hình ảnh và lập kế hoạch an toàn thần kinh không nên bị xem nhẹ.

Lời khuyên cụ thể của Bác sĩ dành cho Cô Liên là: khi cấy Implant răng cối lớn hàm dưới, bác sĩ bắt buộc phải tránh ống thần kinh hàm dưới và dây thần kinh ổ răng dưới. Nếu trụ hoặc mũi khoan đặt quá gần, chèn ép hoặc xâm phạm thần kinh, bệnh nhân có thể bị tê bì, dị cảm, giảm cảm giác hoặc đau bất thường vùng môi dưới/cằm; đây chủ yếu là rối loạn cảm giác, không phải liệt vận động môi theo cách hiểu thông thường. Để phòng ngừa, bác sĩ cần chụp CT Cone Beam 3D, xác định đường đi ống thần kinh, đo khoảng an toàn, chọn chiều dài/đường kính trụ phù hợp, kiểm soát hướng và độ sâu khoan, dùng máng hướng dẫn khi cần và theo dõi cảm giác sau phẫu thuật. Bài tư vấn này chỉ mang tính tham khảo; kế hoạch chính xác cần dựa trên CT 3D, chiều cao xương, chiều rộng xương, vị trí ống thần kinh, khớp cắn và đánh giá trực tiếp của Bác sĩ điều trị.

Thông tin liên hệ Nha khoa Dr. Care

Nha khoa chuyên sâu

Trồng răng Implant

Dành riêng cho Cô Chú trung niên tại Việt Nam

Hiện nay, Dr. Care - Implant Clinic là một trong những nha khoa uy tín hàng đầu cung cấp dịch vụ trồng răng Implant chuẩn Y khoa giúp khách hàng phục hồi mất răng hiệu quả và an toàn đáp ứng 3 tiêu chí: Phục hồi khả năng ăn nhai, hoàn thiện thẩm mỹ và đảm bảo sử dụng lâu bền.

Đến nha khoa, Khách hàng được Đội ngũ Bác sĩ dày dặn kinh nghiệm tư vấn tận tâm, cặn kẽ về tình trạng răng miệng. tình trạng mất răng. Bác sĩ sau khi thăm khám kỹ càng sẽ đưa ra giải pháp tối ưu, tiết kiệm và an toàn.

Không chỉ có thế mạnh về chất lượng điều trị, Dr. Care còn không ngừng cập nhật trang thiết bị hiện đại và công nghệ điều trị tối tân hỗ trợ chẩn đoán chuẩn xác, rút ngắn thời gian điều trị, nha khoa với "Liệu pháp trồng răng không đau" cho Khách hàng trải nghiệm trồng răng êm ái, thoải mái như đi spa.

Đặt hẹn với Dr. Care - Implant Clinic để thăm khám, tư vấn và điều trị. Tại đây

Gọi để nhận báo giá 24/7: 0775 638 910