[HỎI ĐÁP BÁC SĨ]: Đang xạ trị ung thư ngoài vùng đầu mặt, khi nào có thể cấy Implant và chờ điều trị có làm tăng chi phí không?

Cô Lý Thị Kim Xuân, 59 tuổi, Vĩnh Long đang xạ trị ung thư tại vị trí khác trên cơ thể, không thuộc vùng đầu mặt và muốn biết khi nào có thể bắt đầu cấy Implant. Bác sĩ phân tích vì sao không có một mốc chờ cố định cho mọi trường hợp, những điều kiện cần kiểm tra với bác sĩ ung bướu và việc trì hoãn, theo dõi thêm có làm tăng giá cấy ghép Implant hay không.

Lý Thị Kim Xuân, 59 tuổi – Vĩnh Long

Tình trạng: Đang xạ trị ung thư tại một vị trí khác trên cơ thể, không thuộc vùng đầu mặt; muốn biết thời điểm phù hợp để bắt đầu phẫu thuật Implant.

“Tôi đang xạ trị ung thư ở một vị trí khác trên cơ thể, không phải vùng đầu mặt, thời điểm nào tôi có thể bắt đầu cấy implant và việc phải chờ đợi, theo dõi thêm có ảnh hưởng đến giá cấy ghép implant không?”

Chào Cô Xuân. Nếu vùng đang xạ trị của Cô thực sự nằm ngoài đầu – mặt và xương hàm không nằm trong trường chiếu xạ, Bác sĩ không áp dụng cho Cô một mốc chờ cố định kiểu “phải đợi 6 tháng” hoặc “phải đợi 1 năm” chỉ vì đã xạ trị.

Điều quan trọng là phân biệt xạ trị ngoài vùng đầu mặt với xạ trị trực tiếp vào xương hàm. Tổn thương do tia xạ có tính khu trú theo vùng được chiếu. American Dental Association cũng lưu ý độc tính của xạ trị khác với hóa trị ở điểm tổn thương chủ yếu tập trung trong thể tích mô nhận tia. Do đó, nếu Cô đang xạ trị ở vú, vùng chậu, phổi hoặc một vị trí khác và hàm không nhận liều xạ trị đáng kể, xương nơi dự kiến đặt Implant không được xem giống một vùng xương hàm đã xạ trị.

Đây là điểm rất quan trọng vì nguy cơ hoại tử xương hàm do tia xạ mà nhiều Cô Chú lo ngại chủ yếu liên quan đến xương hàm nằm trong trường xạ trị đầu – cổ. Hướng dẫn ISOO–MASCC–ASCO về hoại tử xương do tia xạ cũng đánh giá nguy cơ dựa trên liều và thể tích xương hàm thực sự nhận tia; những vị trí xương hàm nhận liều cao cần một kế hoạch nha khoa hoàn toàn khác.

Với trường hợp của Cô, Bác sĩ sẽ không chỉ hỏi “xạ trị đã xong chưa”, mà cần biết Cô đang xạ trị bệnh gì, vùng nào, còn bao nhiêu buổi, có phối hợp hóa trị hoặc thuốc điều trị ung thư khác không và sức khỏe hiện tại có cho phép thực hiện một phẫu thuật nha khoa chủ động hay chưa.

Tình trạng điều trị ung thư	Cách Bác sĩ cân nhắc thời điểm Implant
Xạ trị khu trú ngoài đầu mặt, không hóa trị phối hợp, sức khỏe ổn định	Không có một thời gian chờ bắt buộc tính bằng số tháng chỉ do xạ trị. Implant có thể được xem xét khi bác sĩ ung bướu xác nhận tình trạng toàn thân phù hợp và kế hoạch điều trị ung thư không bị ảnh hưởng.
Đang xạ trị nhưng mệt nhiều, dinh dưỡng kém hoặc có tác dụng phụ toàn thân đáng kể	Bác sĩ thường ưu tiên hoàn thành và ổn định điều trị ung thư trước vì Implant là phẫu thuật chủ động, không cần đánh đổi sức khỏe hiện tại để thực hiện sớm.
Xạ trị phối hợp hóa trị hoặc thuốc có khả năng gây giảm bạch cầu, tiểu cầu	Cần phối hợp bác sĩ ung bướu và kiểm tra công thức máu gần thời điểm phẫu thuật khi có chỉ định; ca Implant có thể phải trì hoãn đến khi nguy cơ nhiễm trùng và chảy máu phù hợp.
Đang sử dụng thuốc điều biến xương liều điều trị ung thư như một số bisphosphonate hoặc denosumab	Đây là yếu tố riêng rất quan trọng. Phẫu thuật Implant chủ động thường không được khuyến nghị trong thời gian điều trị thuốc điều biến xương ở liều ung thư nếu chưa được đánh giá chuyên khoa phù hợp.
Hàm thực tế nằm trong hoặc sát trường chiếu xạ	Không còn được xem là “xạ trị ngoài đầu mặt” đơn thuần. Bác sĩ cần biết bản đồ liều xạ trị của xương hàm và đánh giá nguy cơ hoại tử xương trước khi cân nhắc Implant.

Vì vậy, câu trả lời cho “khi nào Cô có thể cấy Implant?” không nên được xác định chỉ bằng ngày kết thúc buổi xạ trị cuối cùng.

Nếu Cô chỉ xạ trị khu trú ngoài vùng đầu mặt, không có điều trị toàn thân gây suy giảm miễn dịch đáng kể, ăn uống và sức khỏe ổn định, các chỉ số huyết học phù hợp khi cần kiểm tra và bác sĩ ung bướu không thấy lý do phải trì hoãn, Bác sĩ có thể bắt đầu đánh giá Implant mà không nhất thiết phải chờ thêm nhiều tháng chỉ để đủ một mốc thời gian quy ước.

Ngược lại, nếu Cô đang trong giai đoạn xạ trị gây mệt nhiều, sụt cân, thiếu máu hoặc phác đồ còn phối hợp hóa trị thì Bác sĩ thường chọn thời điểm an toàn hơn. American Dental Association khuyến nghị khi cần điều trị nha khoa xâm lấn trong thời gian điều trị ung thư, bác sĩ nha khoa nên trao đổi với đội ngũ ung bướu về tình trạng hiện tại, đặc biệt là các yếu tố liên quan đến bạch cầu và tiểu cầu khi phác đồ có khả năng ảnh hưởng tủy xương.

Điều này không có nghĩa mọi người đang xạ trị đều bị giảm bạch cầu hoặc tiểu cầu. Mức độ ảnh hưởng còn tùy vùng xạ trị, thể tích tủy xương nằm trong trường chiếu và các thuốc phối hợp. Bác sĩ chỉ yêu cầu xét nghiệm khi tình trạng điều trị thực tế của Cô cho thấy cần kiểm tra, thay vì mặc định làm một bộ xét nghiệm giống nhau cho tất cả bệnh nhân ung thư.

Bác sĩ cũng muốn Cô kiểm tra kỹ danh sách thuốc ung thư đang sử dụng. Một số bệnh nhân ung thư vú, tuyến tiền liệt, đa u tủy hoặc bệnh có di căn xương được sử dụng thuốc điều biến xương như zoledronic acid hoặc denosumab. Đây là vấn đề khác hoàn toàn với xạ trị.

Hướng dẫn MASCC–ISOO–ASCO khuyến nghị không thực hiện các phẫu thuật xương ổ răng chủ động như đặt Implant trong thời gian bệnh nhân đang dùng thuốc điều biến xương ở liều điều trị ung thư, trừ những tình huống đặc biệt đã được chuyên gia và đội ngũ ung bướu đánh giá lợi ích – nguy cơ. Vì vậy Cô nên mang toàn bộ tên thuốc đang sử dụng, kể cả thuốc truyền định kỳ, chứ không chỉ cung cấp thông tin “đang xạ trị”.

Về phần chi phí, thời gian chờ đợi để sức khỏe ổn định không làm giá cấy ghép Implant tự động tăng lên. Trong bảng giá Implant đơn lẻ hiện hành tại Dr. Care không có hạng mục “phí chờ sau xạ trị” hoặc “phí theo dõi vì bệnh nhân ung thư”.

Nếu Cô chỉ cần dời ngày phẫu thuật theo khuyến nghị của bác sĩ ung bướu, sau đó tình trạng răng và xương vẫn phù hợp với kế hoạch ban đầu thì chi phí Implant vẫn được xác định theo phương án điều trị tại thời điểm thực hiện.

Với Implant đơn lẻ tại Dr. Care, Cô có thể tham khảo bảng giá hiện hành:

[table-5tru]

Chi phí chỉ có thể thay đổi nếu trong thời gian theo dõi xuất hiện một hạng mục điều trị thực tế khác. Ví dụ răng còn lại bị nhiễm trùng cần xử lý, xương tại vị trí mất răng tiêu thêm và phải ghép xương, hoặc bác sĩ ung bướu yêu cầu Cô thực hiện thêm xét nghiệm hay đánh giá chuyên khoa tại cơ sở khác. Khi đó khoản tăng đến từ dịch vụ phát sinh thực sự chứ không phải từ việc “phải chờ xạ trị”.

Nếu việc chờ chỉ kéo dài vài tuần hoặc vài tháng, Bác sĩ cũng không mặc định rằng xương sẽ tiêu đến mức phải ghép. Mức thay đổi xương còn phụ thuộc thời gian mất răng, vị trí răng, tình trạng nha chu và giải phẫu ban đầu. Do đó, thay vì dự đoán từ thời gian chờ, Bác sĩ sẽ dùng CT Cone Beam 3D tại thời điểm lập kế hoạch để đo chiều cao, chiều rộng xương và các cấu trúc giải phẫu liên quan.

Việc lựa chọn trụ Implant cũng không nên dựa vào suy nghĩ rằng “đã từng xạ trị thì phải dùng Implant đắt nhất”. Nếu xương hàm không nằm trong trường xạ trị, dòng Implant vẫn được lựa chọn dựa trên chất lượng xương, vị trí mất răng, khả năng đạt ổn định ban đầu, lực nhai và kế hoạch phục hình.

Một dòng Implant cao cấp không thể thay thế việc đánh giá đúng tình trạng ung thư và thời điểm phẫu thuật. Ngược lại, khi sức khỏe toàn thân phù hợp và xương thuận lợi, Cô cũng không cần nâng lên một dòng trụ cao hơn chỉ vì đang có tiền sử điều trị ung thư.

Tại Dr. Care, sau khi xác nhận Cô có thể thực hiện phẫu thuật, CT Cone Beam 3D được sử dụng để đánh giá vùng mất răng và lập kế hoạch vị trí Implant trước khi can thiệp. Với những trường hợp phù hợp, hệ thống định vị DCarer có thể hỗ trợ kiểm soát hướng và độ sâu khi đặt Implant theo kế hoạch số. Với bệnh nhân đang điều trị ung thư, giá trị của việc lập kế hoạch trước là giảm các thao tác không cần thiết và giúp Bác sĩ chủ động hơn trong một phẫu thuật cần được kiểm soát chặt.

Do Cô ở Vĩnh Long, Bác sĩ khuyên chưa nên lên TP.HCM nhiều lần chỉ để “chờ đủ thời gian sau xạ trị”. Trước hết Cô có thể chuẩn bị bản tóm tắt điều trị ung thư, vị trí đang xạ trị, thời gian dự kiến hoàn tất, danh sách toàn bộ thuốc đang dùng và kết quả xét nghiệm gần nhất nếu có. Nếu thuận tiện, gia đình có thể chuẩn bị các thông tin này trước chuyến khám để Bác sĩ xác định những dữ liệu nào còn thiếu.

Khi tình trạng ung thư ổn định và bác sĩ điều trị xác nhận có thể thực hiện phẫu thuật nha khoa chủ động, Cô đến Dr. Care khám và chụp CT để hoàn thiện kế hoạch. Cách tổ chức này thực tế hơn việc đặt trước một lịch Implant rồi sau đó phải thay đổi nhiều lần theo tiến độ xạ trị.

Khi cân nhắc trồng răng ở đâu uy tín, với trường hợp đang điều trị ung thư như Cô, Bác sĩ khuyên nên hỏi nha khoa bốn vấn đề cốt lõi: vùng xương hàm có nằm trong trường xạ trị hay không, có thuốc ung thư nào ảnh hưởng đến khả năng lành thương hoặc nguy cơ hoại tử xương hàm không, có cần phối hợp bác sĩ ung bướu trước phẫu thuật không và khoản nào nếu phát sinh sẽ được báo riêng ngoài phần Implant.

Riêng trường hợp của Cô Xuân, Bác sĩ kết luận: xạ trị ở một vị trí khác trên cơ thể, không thuộc vùng đầu mặt, không tự động buộc Cô phải chờ một mốc 6 tháng hay 12 tháng mới được cấy Implant. Thời điểm thích hợp phụ thuộc tình trạng ung thư, phác đồ điều trị phối hợp, thuốc đang sử dụng và sức khỏe toàn thân tại thời điểm dự kiến phẫu thuật.

Việc phải chờ và theo dõi thêm cũng không phải một hạng mục làm tăng giá Implant. Chỉ những dịch vụ hoặc thủ thuật thực sự phát sinh mới cần tính riêng. Cô nên mang hồ sơ xạ trị và danh sách thuốc đến Dr. Care để Bác sĩ đối chiếu với bác sĩ ung bướu, đánh giá CT Cone Beam 3D và xác định thời điểm điều trị phù hợp. Bài tư vấn này chỉ mang tính tham khảo vì Bác sĩ chưa biết loại ung thư, vị trí xạ trị, thuốc phối hợp và tình trạng huyết học hiện tại của Cô.

Nguồn tham khảo

American Dental Association. Cancer Therapies and Dental Considerations. — Xạ trị gây tổn thương theo vị trí giải phẫu được chiếu; trong thời gian điều trị ung thư, thủ thuật nha khoa xâm lấn cần được cân nhắc cùng đội ngũ ung bướu dựa trên tình trạng toàn thân và huyết học.
International Society of Oral Oncology, Multinational Association of Supportive Care in Cancer và American Society of Clinical Oncology. Prevention and Management of Osteoradionecrosis in Patients With Head and Neck Cancer Treated With Radiation Therapy. — Nguy cơ hoại tử xương hàm sau xạ trị cần đánh giá theo liều và thể tích xương hàm thực sự nhận tia; vùng hàm nhận liều cao cần thận trọng với phẫu thuật Implant.
National Cancer Institute. Oral Complications of Cancer Therapies. — Các biến chứng xương hàm kéo dài liên quan đặc biệt đến xạ trị vùng đầu – cổ; điều trị ung thư cũng có thể ảnh hưởng gián tiếp đến lành thương và nguy cơ nhiễm trùng tùy phác đồ.
MASCC/ISOO/ASCO. Medication-Related Osteonecrosis of the Jaw: Clinical Practice Guideline. — Implant và các phẫu thuật xương ổ răng chủ động không được khuyến nghị trong thời gian điều trị thuốc điều biến xương ở liều ung thư nếu chưa được đánh giá lợi ích – nguy cơ chuyên khoa.

Thông tin liên hệ Nha khoa Dr. Care

Hiện nay, Dr. Care - Implant Clinic là một trong những nha khoa uy tín hàng đầu cung cấp dịch vụ trồng răng Implant chuẩn Y khoa giúp khách hàng phục hồi mất răng hiệu quả và an toàn đáp ứng 3 tiêu chí: Phục hồi khả năng ăn nhai, hoàn thiện thẩm mỹ và đảm bảo sử dụng lâu bền.

Đến nha khoa, Khách hàng được Đội ngũ Bác sĩ dày dặn kinh nghiệm tư vấn tận tâm, cặn kẽ về tình trạng răng miệng. tình trạng mất răng. Bác sĩ sau khi thăm khám kỹ càng sẽ đưa ra giải pháp tối ưu, tiết kiệm và an toàn.

Không chỉ có thế mạnh về chất lượng điều trị, Dr. Care còn không ngừng cập nhật trang thiết bị hiện đại và công nghệ điều trị tối tân hỗ trợ chẩn đoán chuẩn xác, rút ngắn thời gian điều trị, nha khoa với "Liệu pháp trồng răng không đau" cho Khách hàng trải nghiệm trồng răng êm ái, thoải mái như đi spa.

Đặt hẹn với Dr. Care - Implant Clinic để thăm khám, tư vấn và điều trị. Tại đây