[HỎI ĐÁP BÁC SĨ] - Để răng khôn mọc nghiêng sưng viêm từng đợt nhiều năm rồi mới nhổ thì xương hàm đã thay đổi cấu trúc chưa và cảm giác hàm yếu sau nhổ có phải do mất xương ảnh hưởng đến Implant sau này?

Chào Cô Thanh, cảm ơn Cô đã gửi câu hỏi từ Quảng Ngãi về cho Bác sĩ Dr. Care.

Trước hết, Bác sĩ ghi nhận: dù trì hoãn nhiều năm, Cô cuối cùng vẫn đã hành động. Đó là điều quan trọng nhất, bởi mỗi ngày chiếc răng khôn mọc nghiêng còn nằm trong xương hàm là thêm một ngày xương bị ăn mòn. Bây giờ chiếc răng đã được lấy ra, quá trình phá hủy đã dừng lại, và câu hỏi thực sự trở thành: "di sản" mà nó để lại nặng nề đến đâu, và liệu xương hàm có thể phục hồi đủ cho kế hoạch Implant hay không.

"Hàm yếu hơn trước" nghĩa là gì trên phương diện giải phẫu?

Cảm giác mà Cô mô tả rất phổ biến ở những Cô Chú nhổ răng khôn mọc nghiêng sau nhiều năm viêm, và nó phản ánh ba thay đổi giải phẫu thật sự đang diễn ra. Thay đổi đầu tiên là xương ổ răng tại vùng nhổ đã mỏng và xốp hơn bình thường do viêm mạn tính nhiều năm phá hủy cấu trúc bè xương. Khi chiếc răng còn nằm trong ổ xương, nó tạo cảm giác "chắc" vì thân răng lấp đầy khoang, nhưng thực tế xương xung quanh đã mỏng dần qua mỗi đợt viêm mà Cô không nhận ra. Sau nhổ, khoang trống lộ ra, Cô cảm nhận rõ sự "thiếu hụt" mà trước đó chiếc răng che lấp[Nguồn: Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ - ADA, 2021].

Thay đổi thứ hai là mô nướu tại vùng viêm lâu năm đã suy yếu đáng kể. Sợi Collagen trong mô liên kết bị phá hủy nhiều đợt, niêm mạc nướu mỏng đi, sức bám dính vào xương kém hơn vùng nướu khỏe mạnh. Sau nhổ, phần nướu này cần thời gian dài hơn để lành kín và dày lên trở lại, tạo cảm giác vùng hàm "nhạy cảm, yếu ớt" so với các vùng khác.

Thay đổi thứ ba liên quan đến chiếc răng hàm số bảy kế bên. Nếu chiếc răng khôn mọc nghiêng đã chèn ép và gây viêm phía xa chiếc răng này nhiều năm, phần xương nâng đỡ mặt xa răng số bảy cũng đã bị tiêu một phần. Sau khi nhổ răng khôn, chiếc răng số bảy mất đi "vật tựa" phía sau (dù chiếc vật tựa đó đang gây hại), đồng thời phần xương phía xa đã yếu sẵn, Cô có thể cảm thấy chiếc răng này hơi "lung lay nhẹ" hoặc ê khi nhai mạnh. Ba thay đổi này kết hợp tạo nên cảm giác tổng thể "hàm yếu hơn trước" mà Cô đang mô tả.

Mỗi đợt "sưng nhẹ" trong quá khứ đã để lại gì trên xương hàm?

Bác sĩ muốn Cô hiểu rằng mỗi đợt "sưng nhẹ từng đợt" mà Cô tưởng là chuyện nhỏ, thực ra là một "đợt tấn công" vào xương hàm. Cơ chế diễn ra theo chu kỳ lặp đi lặp lại suốt nhiều năm: vi khuẩn kỵ khí trong túi nướu quanh chiếc răng khôn mọc nghiêng bùng phát khi sức đề kháng giảm (mệt mỏi, thiếu ngủ, chuyển mùa), tiết enzyme phân hủy Collagen và kích hoạt tế bào hủy xương, phá hủy một phần vách xương quanh ổ viêm. Sưng nướu, đau nhẹ, có thể sốt thoáng qua. Sau vài ngày, hệ miễn dịch kiềm chế được ổ viêm, triệu chứng giảm, Cô nghĩ "đã khỏi". Nhưng phần xương đã mất không tự mọc lại. Và đợt viêm tiếp theo bắt đầu từ "vùng xương đã mất" của đợt trước, tiến sâu thêm một chút, phá hủy thêm một chút.

Qua nhiều năm với hàng chục đợt sưng nhẹ, "vết sẹo" tích lũy trên xương hàm có thể rất đáng kể, dù mỗi đợt riêng lẻ Cô thấy "không có gì nghiêm trọng". Bác sĩ ví như giọt nước nhỏ liên tục lên phiến đá, mỗi giọt không gây ấn tượng gì nhưng qua hàng ngàn giọt, đá cũng lõm sâu.

Sưng kéo dài sau nhổ ở trường hợp trì hoãn lâu năm có bình thường không?

Bác sĩ xác nhận: đúng, sưng kéo dài hơn bình thường ở trường hợp của Cô là điều Bác sĩ dự kiến được, và không phải biến chứng bất thường. Ba yếu tố giải thích tại sao. Yếu tố đầu tiên, ca nhổ phức tạp hơn do xương đã thay đổi cấu trúc: xương quanh chiếc răng khôn sau nhiều năm viêm trở nên xơ hóa (cứng nhưng giòn) ở một số vùng và xốp (mềm, dễ vỡ) ở vùng khác, thay vì đồng nhất như xương bình thường. Bác sĩ nhổ cần tách xương nhiều hơn, thời gian phẫu thuật lâu hơn, mô mềm bị can thiệp nhiều hơn. Yếu tố thứ hai, mô nướu đã suy yếu trước nhổ nên phản ứng viêm lành thương mạnh hơn bình thường, vì cơ thể cần "xây dựng lại" nhiều mô hơn (không chỉ lành vết nhổ mà còn phải tái tạo mô nướu đã bị viêm lâu năm phá hủy). Yếu tố thứ ba, ở tuổi 61, tốc độ lành thương tự nhiên đã chậm hơn người trẻ vài ngày.

Kết hợp cả ba yếu tố, sưng ở trường hợp của Cô có thể kéo dài đến mười đến mười bốn ngày thay vì năm đến bảy ngày ở ca nhổ thông thường. Nếu sưng đang giảm dần mỗi ngày dù chậm, Cô yên tâm là đang lành đúng tiến trình. Nếu sưng tăng trở lại hoặc kèm sốt, mủ, cần tái khám ngay.

Xương hàm phục hồi thế nào sau nhổ và phục hồi đến đâu?

Đây là câu hỏi mà Cô cần hiểu rõ để đặt kỳ vọng đúng cho kế hoạch Implant. Khi chiếc răng khôn được nhổ bỏ, hai quá trình phục hồi song song diễn ra. Quá trình thứ nhất là ổ nhổ lấp đầy xương mới: cục máu đông trong ổ nhổ dần được thay thế bằng mô xương non, rồi khoáng hóa thành xương trưởng thành trong sáu đến mười hai tuần. Quá trình thứ hai là xương quanh vùng viêm cũ ngừng bị phá hủy và bắt đầu "ổn định": tế bào hủy xương trở về mức hoạt động bình thường, tế bào tạo xương hoạt động trở lại mà không bị ức chế bởi viêm.

Tuy nhiên, Bác sĩ cần thẳng thắn: xương đã tiêu do viêm lâu năm không "mọc lại" hoàn toàn. Ổ nhổ sẽ lấp đầy xương mới, nhưng phần xương ổ răng xung quanh đã mất qua hàng chục đợt viêm thì giữ nguyên ở mức hiện tại, không tái tạo thêm nếu không can thiệp ghép xương. Hình dung: nếu một bức tường bị mối ăn mòn nhiều năm, diệt mối sẽ ngăn tường tiếp tục bị ăn nhưng phần đã mất không tự mọc lại, cần trám vá.

Ảnh hưởng đến kế hoạch Implant thế nào?

Bác sĩ chia trường hợp của Cô thành ba khả năng tùy mức độ tổn thương, và mỗi khả năng đều có giải pháp. Khả năng thứ nhất, nếu viêm chỉ phá hủy xương quanh vị trí chiếc răng khôn mà không lan sang vùng khác, phần xương tại vị trí mất răng nơi Cô cần cấy răng Implant vẫn đủ mật độ. Ca cấy Implant tiến hành bình thường sau khi ổ nhổ lành hẳn, không cần can thiệp bổ sung.

Khả năng thứ hai, nếu viêm đã lan ảnh hưởng đến mặt xa chiếc răng hàm số bảy kế bên, phần xương tại vùng đó đã mỏng hơn bình thường. Nếu Cô cần cấy Implant gần khu vực đó, Bác sĩ có thể cần ghép xương bổ sung đồng thời với cấy trụ hoặc trước cấy, tùy mức độ.

Khả năng thứ ba, nếu viêm kéo dài rất nhiều năm kèm nhiều đợt áp-xe, xương tiêu rộng ảnh hưởng đến cả vùng lân cận. Cần ghép xương riêng biệt trước, chờ ba đến sáu tháng cho xương ghép tích hợp, sau đó mới cấy Implant.

Cô đang thuộc khả năng nào thì chỉ phim chụp cắt lớp ba chiều mới trả lời được chính xác. Nhưng một điều Bác sĩ khẳng định: dù ở khả năng nào, việc nhổ chiếc răng khôn đã dừng quá trình phá hủy, và đó là bước đi đúng đắn nhất mà Cô đã thực hiện. Từ bây giờ, xương hàm Cô chỉ tốt lên chứ không xấu thêm.

Chăm sóc tại nhà sau nhổ răng khôn đã viêm lâu năm, cần lưu ý đặc biệt gì:

• Kiên nhẫn với quá trình lành thương: vết nhổ ở trường hợp viêm lâu năm cần tám đến mười hai tuần để xương lấp đầy hoàn toàn thay vì sáu đến tám tuần ở ca thông thường. Cảm giác "hàm yếu" sẽ giảm dần khi xương mới lấp đầy ổ nhổ và nướu dày lên.
• Bổ sung dinh dưỡng "tái thiết xương" tích cực hơn bình thường: Canxi từ sữa chua, phô mai, tôm, cá nhỏ ăn nguyên xương mỗi ngày. Vitamin D từ tắm nắng sáng 15 phút và từ lòng đỏ trứng, nấm, cá béo. Protein từ trứng hấp, cá hấp, đậu hũ. Vitamin C từ đu đủ, cam, ổi. Bốn nhóm dưỡng chất này là "bộ tứ" mà tế bào tạo xương cần đồng thời để lấp đầy ổ nhổ và sửa chữa vùng xương đã bị viêm tổn thương.
• Súc miệng nhẹ nhàng bằng nước muối sinh lý ấm ba đến bốn lần mỗi ngày. Vệ sinh kỹ mặt xa chiếc răng hàm số bảy bằng bàn chải lông mềm, vùng này lần đầu tiên được tiếp cận trực tiếp sau nhiều năm bị chiếc răng khôn che khuất, cần được làm sạch triệt để để nướu phục hồi tốt nhất.
• Nhai thức ăn mềm vừa bên phía đối diện trong hai tuần đầu, sau đó dần dần nhai nhẹ bên phía nhổ để kích thích xương tái tạo qua lực nhai sinh lý (lực nhẹ kích thích tế bào tạo xương, không nhai mạnh vì xương đang còn yếu).
• Uống đủ hai lít nước ấm mỗi ngày, ngủ đủ bảy đến tám tiếng mỗi đêm.
• Tuyệt đối tránh thuốc kháng viêm không steroid (Ibuprofen, Diclofenac), chỉ dùng Paracetamol đúng liều khi đau. Nhóm kháng viêm này ức chế quá trình tái tạo xương vốn đã chậm hơn bình thường do viêm lâu năm trước đó.

Về chi phí nhổ răng khôn tại Dr. Care để Cô tham khảo nếu có chiếc răng khôn bên đối diện cũng cần xử lý hoặc để Cô Chú khác đang đọc bài này có thêm thông tin: răng khôn mọc thẳng là 2.500.000 đồng mỗi răng, trường hợp mọc lệch, mọc kẹt hoặc mọc ngầm trong xương là 4.000.000 đồng mỗi răng. Bảng giá đã bao gồm thuế giá trị gia tăng, chi phí chụp phim, thuốc sau nhổ và tái khám. Bác sĩ muốn nhắn gửi đến những Cô Chú đang ở giai đoạn "sưng nhẹ từng đợt" giống Cô Thanh trước đây: 4.000.000 đồng nhổ sớm khi xương còn tốt sẽ luôn "rẻ" hơn gấp nhiều lần so với nhổ muộn khi xương đã tiêu nhiều rồi phải ghép xương bổ sung trước khi cấy Implant.

Bước tiếp theo Cô nên làm

Khi sưng đã giảm hoàn toàn và nướu đã lành kín bề mặt (thường tám đến mười hai tuần sau nhổ ở trường hợp viêm lâu năm như của Cô), Bác sĩ khuyên Cô đến chụp phim cắt lớp ba chiều để đánh giá "di sản" thực tế mà chiếc răng khôn để lại trên xương hàm. Phim chụp sẽ cho thấy rõ ổ nhổ đã lấp đầy xương đến đâu, vách xương phía xa răng số bảy còn bao nhiêu, mật độ xương tại vùng hàm sau và tại vị trí mất răng cần cấy răng Implant (nếu có) ở trạng thái nào. Từ bằng chứng hình ảnh cụ thể đó, Bác sĩ xác định Cô thuộc khả năng nào trong ba khả năng ở trên và lên phác đồ phù hợp nhất.

Dù khoảng cách từ Quảng Ngãi vào thành phố Hồ Chí Minh khá xa, Bác sĩ vẫn rất mong Cô sắp xếp một chuyến ghé thăm phòng khám Dr. Care tại Vinhomes Central Park. Chụp phim cắt lớp ba chiều hoàn toàn miễn phí, và buổi khám này chính là lúc Cô nhận được câu trả lời rõ ràng nhất cho câu hỏi "xương hàm tôi còn đủ cho Implant không" thay vì tiếp tục lo lắng mà không có dữ kiện. Bác sĩ sẽ cho Cô nhìn tận mắt trên màn hình từng vùng xương, đánh giá mức độ tổn thương và nếu Cô có nhu cầu phục hình, lên phác đồ Implant với trình tự, thời gian và chi phí cụ thể cho từng bước. Cô chỉ cần đến một lần là biết rõ toàn bộ hành trình phía trước.

Chúc Cô Thanh an tâm rằng dù trì hoãn nhiều năm, quyết định nhổ cuối cùng vẫn tốt hơn gấp vạn lần so với không bao giờ nhổ, và xương hàm Cô từ giờ chỉ tốt lên chứ không xấu thêm. Thông tin trên đây mang tính chất giáo dục y khoa, Cô nên đến cơ sở y tế uy tín để được thăm khám lâm sàng trực tiếp nhằm có kết quả chẩn đoán chính xác nhất nhé.

Thông tin liên hệ Nha khoa Dr. Care

Nha khoa chuyên sâu

Trồng răng Implant

Dành riêng cho Cô Chú trung niên tại Việt Nam

Hiện nay, Dr. Care - Implant Clinic là một trong những nha khoa uy tín hàng đầu cung cấp dịch vụ trồng răng Implant chuẩn Y khoa giúp khách hàng phục hồi mất răng hiệu quả và an toàn đáp ứng 3 tiêu chí: Phục hồi khả năng ăn nhai, hoàn thiện thẩm mỹ và đảm bảo sử dụng lâu bền.

Đến nha khoa, Khách hàng được Đội ngũ Bác sĩ dày dặn kinh nghiệm tư vấn tận tâm, cặn kẽ về tình trạng răng miệng. tình trạng mất răng. Bác sĩ sau khi thăm khám kỹ càng sẽ đưa ra giải pháp tối ưu, tiết kiệm và an toàn.

Không chỉ có thế mạnh về chất lượng điều trị, Dr. Care còn không ngừng cập nhật trang thiết bị hiện đại và công nghệ điều trị tối tân hỗ trợ chẩn đoán chuẩn xác, rút ngắn thời gian điều trị, nha khoa với "Liệu pháp trồng răng không đau" cho Khách hàng trải nghiệm trồng răng êm ái, thoải mái như đi spa.

Đặt hẹn với Dr. Care - Implant Clinic để thăm khám, tư vấn và điều trị. Tại đây

Gọi để nhận báo giá 24/7: 0775 638 910