[HỎI ĐÁP BÁC SĨ] – Lợi trùm kèm sâu nhẹ ở răng khôn có cần can thiệp không?

Chào Cô Oanh, cảm ơn Cô đã gửi câu hỏi rất thực tế cho Bác sĩ Dr. Care.

Với trường hợp lợi trùm răng khôn kèm sâu nhẹ, câu trả lời là: vệ sinh tốt có thể giúp vùng viêm lắng xuống tạm thời, nhưng phần lợi trùm thường không tự biến mất nếu răng khôn mọc bán phần, mọc lệch hoặc thiếu chỗ mọc. Nói dễ hiểu, mình có thể làm vùng đó bớt viêm hơn, nhưng nếu “nắp lợi” vẫn còn và răng vẫn ở thế mọc bất lợi, thức ăn và vi khuẩn vẫn rất dễ mắc lại. Cleveland Clinic và StatPearls đều mô tả viêm lợi trùm là tình trạng thường gặp quanh răng khôn mọc chưa hoàn toàn, do khoảng hở giữa lợi và răng giữ mảng bám, cặn thức ăn và vi khuẩn.

Vì vậy, lợi trùm không phải lúc nào cũng bắt buộc can thiệp ngay lập tức trong ngày, nhưng nếu đã tái viêm, hôi miệng, nhét thức ăn hoặc đi kèm sâu răng thì thường không nên chỉ chờ vệ sinh tốt rồi hy vọng tự hết hẳn. NHS cho biết răng khôn thường cần được đánh giá để nhổ khi gây viêm lợi trùm tái phát, nhét thức ăn, sâu răng hoặc làm ảnh hưởng răng phía trước.

Nếu giữ răng, nguy cơ tái phát có cao hay không sẽ phụ thuộc chủ yếu vào thế mọc của răng. Khi răng khôn mọc khá thẳng, còn đủ chỗ để mọc tiếp và sau đó vệ sinh được tốt, bác sĩ có thể cân nhắc giữ răng, xử lý phần sâu và theo dõi. Nhưng nếu răng mọc lệch, mọc kẹt hoặc chỉ nhú một phần, thì ngay cả khi Cô chải rất kỹ, vùng dưới lợi trùm vẫn là nơi khó làm sạch hoàn toàn, nên nguy cơ viêm lặp lại vẫn cao. StatPearls nêu rõ cắt lợi trùm chỉ phù hợp hơn khi răng có vị trí mọc thuận lợi; còn khi răng mọc bất lợi thì nhổ răng thường là cách giải quyết lâu dài hơn.

Riêng vì răng của Cô đã có sâu nhẹ, Bác sĩ Dr. Care sẽ thận trọng hơn khi nói đến việc giữ lại. Một chiếc răng khôn vừa sâu vừa có lợi trùm nghĩa là chiếc răng đó đã có ít nhất hai yếu tố dễ làm bệnh quay lại: mô răng đã tổn thương và vùng nướu quanh răng đang giữ vi khuẩn. Cô có thể xem thêm bài lợi trùm răng khôn có tự hết không và bài xử lý răng khôn bị sâu bằng cách nào. Theo thông tin Dr. Care đăng tải, răng khôn bị sâu chỉ nên giữ khi vị trí mọc thuận lợi, còn khả năng vệ sinh tốt và không làm hại răng số 7 bên cạnh.

Về hướng xử lý lâu dài, nếu răng mọc tương đối thuận, sâu còn nhỏ và lợi trùm chỉ viêm nhẹ, bác sĩ có thể cân nhắc làm sạch, xử lý sâu và theo dõi, thậm chí cắt phần lợi che phủ nếu thật sự phù hợp. Nhưng nếu răng đã mọc kẹt, lợi trùm tái phát hoặc vùng này luôn nhét thức ăn, thì nhổ răng khôn thường là cách dứt điểm hơn để tránh lặp đi lặp lại nhiều đợt viêm. NHS và các tài liệu phẫu thuật răng khôn của bệnh viện đều nêu nhiễm trùng lợi tái phát quanh răng khôn là một lý do rất thường gặp để chỉ định nhổ.

Nếu thăm khám tại Dr. Care, bác sĩ sẽ dựa vào khám trong miệng và phim CBCT để quyết định nên giữ hay nhổ, chứ không chỉ nhìn bằng mắt thường. Theo Dr. Care, khi cần nhổ răng khôn, quy trình sẽ đi từ thăm khám, chụp phim, đánh giá độ khó rồi mới can thiệp; hiện đơn vị này cũng mô tả việc hỗ trợ bằng Piezotome để thao tác nhẹ nhàng hơn trên xương và mô quanh răng. Răng số 8 là răng khôn nên sau khi nhổ thường không cần trồng lại; còn nếu sau này Cô có kế hoạch Implant cho vị trí mất răng khác, việc làm sạch ổ viêm trong miệng trước vẫn là nguyên tắc an toàn vì mô nướu khỏe sẽ thuận lợi hơn cho điều trị phục hồi.

Bác sĩ Dr. Care tóm lại với Cô như sau: lợi trùm có thể đỡ viêm hơn nếu vệ sinh tốt, nhưng hiếm khi tự hết hẳn nếu chiếc răng vẫn mọc ở thế bất lợi. Nếu Cô cố giữ răng trong khi răng đã sâu nhẹ và vùng lợi trùm hay giữ thức ăn, nguy cơ tái phát vẫn khá cao. Muốn chọn đúng phương án lâu dài, điều quan trọng nhất là xem phim để biết răng đó có thật sự còn giá trị giữ lại hay không.

Chúc Cô Oanh sớm kiểm tra và chọn được hướng xử lý nhẹ nhàng, bền lâu để không còn bị viêm tái đi tái lại. Thông tin trên mang tính giáo dục, không thay thế chẩn đoán trực tiếp; Cô nên khám lâm sàng và chụp phim trước khi quyết định giữ răng, cắt lợi hay nhổ răng nhé.