[HỎI ĐÁP BÁC SĨ] – Răng khôn sâu kèm lợi trùm tái phát nên chọn cách nào?

Chào Chú Hòa, cảm ơn Chú đã gửi câu hỏi rất đúng với thực tế điều trị mà Bác sĩ Dr. Care gặp khá thường xuyên.

Với tình trạng răng khôn đã bị sâu, lại có lợi trùm và viêm tái phát, hướng xử lý trên lâm sàng thường nghiêng nhiều về nhổ răng khôn hơn là chỉ trám hay chỉ cắt lợi. Lý do là chiếc răng này đang có cùng lúc ba vấn đề: sâu răng, nắp lợi giữ thức ăn và vi khuẩn, và viêm lặp đi lặp lại. Mayo Clinic cho biết răng khôn mọc bán phần hoặc mọc kẹt dễ bị sâu răng, bệnh nướu, nhét thức ăn và thường được chỉ định nhổ khi gây đau hoặc các vấn đề răng miệng khác.

Nếu chỉ trám, miếng trám chỉ xử lý phần mô răng bị sâu chứ không loại bỏ được túi lợi đang giữ mảng bám. Vì vậy, khi vị trí răng vẫn khó vệ sinh và viêm vẫn tái phát, khả năng miếng trám duy trì lâu dài thường không tốt. Theo thông tin Dr. Care đăng tải, răng khôn bị sâu chỉ phù hợp trám bảo tồn khi đồng thời có đủ điều kiện thuận lợi về vị trí mọc, khả năng vệ sinh và chưa có yếu tố làm tái viêm; thiếu một trong các điều kiện đó thì nguy cơ thất bại sẽ cao hơn. Chú có thể xem thêm bài xử lý răng khôn bị sâu bằng cách nào để hiểu rõ hơn phần này.

Cắt lợi trùm chỉ phù hợp hơn khi răng khôn mọc khá thẳng, còn đủ chỗ để mọc tiếp và sau đó có thể vệ sinh tốt. StatPearls nêu rõ operculectomy, tức cắt phần lợi che phủ, chủ yếu hữu ích với răng khôn có vị trí mọc thuận lợi; còn nếu răng mọc bất lợi thì phần nắp lợi có thể được cắt đi nhưng nguyên nhân gốc vẫn còn, nên bệnh dễ quay lại. Vì vậy, với trường hợp đã viêm tái phát nhiều lần như Chú mô tả, chỉ cắt lợi thường không phải là cách bền lâu nhất. Chú có thể xem thêm bài lợi trùm răng khôn có tự hết không.

Vì vậy, nếu Bác sĩ Dr. Care đứng ở góc nhìn điều trị lâu dài, thì răng khôn sâu kèm lợi trùm và viêm tái phát thường nên được nhổ sau khi đã thăm khám và chụp phim đầy đủ. Đây là cách loại bỏ cùng lúc nguồn sâu răng, nắp lợi giữ vi khuẩn và điểm viêm tái đi tái lại. Cleveland Clinic và NHS đều cho biết khi viêm lợi trùm lặp lại hoặc răng khôn tiếp tục gây vấn đề, nhổ răng thường là hướng xử lý mang tính dứt điểm hơn.

Riêng chuyện chuẩn bị cho kế hoạch Implant, Chú lo như vậy là đúng. Hiệp hội Nha chu Hoa Kỳ cho biết người phù hợp để điều trị Implant cần có mô nướu khỏe và không có bệnh nha chu đang hoạt động; nguy cơ bệnh quanh Implant cũng tăng khi kiểm soát mảng bám kém hoặc có tiền sử bệnh nha chu. Nói dễ hiểu, nếu trong miệng còn một vùng răng khôn đang sâu, lợi trùm và viêm tái phát, thì môi trường điều trị sẽ kém ổn định hơn cho kế hoạch phục hồi sau này. Vì thế, xử lý ổ viêm này trước thường là bước hợp lý hơn.

Nếu hiện tại Chú đang sưng đau nhiều, có mủ, sốt hoặc há miệng khó, bác sĩ thường sẽ ưu tiên kiểm soát đợt viêm cấp trước rồi mới nhổ vào thời điểm an toàn hơn. Theo nguồn hướng dẫn về pericoronitis và thông tin Dr. Care đăng tải, viêm lợi trùm tái phát hoặc nặng là tình huống cần được xử lý sớm để tránh lan rộng và tránh làm vùng răng kế bên bị ảnh hưởng thêm.

Nếu thăm khám tại Dr. Care, quy trình thường đi từ khám lâm sàng, chụp phim CBCT để xem hướng mọc, chân răng và liên quan với dây thần kinh, rồi mới quyết định thời điểm nhổ. Theo Dr. Care, thủ thuật nhổ răng khôn hiện được hỗ trợ bằng Piezotome để thao tác trên xương có chọn lọc hơn. Răng số 8 là răng khôn nên sau khi nhổ thường không cần trồng lại.

Bác sĩ Dr. Care tóm lại với Chú như sau: trong trường hợp răng khôn đã sâu, có lợi trùm và viêm tái phát, trám hay cắt lợi riêng lẻ thường không phải lựa chọn bền lâu bằng nhổ răng khôn. Nhổ đúng thời điểm, sau khi đánh giá phim và kiểm soát viêm phù hợp, thường là hướng dứt điểm hơn và cũng thuận lợi hơn cho kế hoạch Implant sau này.

Chúc Chú Hòa sớm xử lý ổn thỏa vùng răng khôn để khoang miệng ổn định hơn và chuẩn bị tốt cho kế hoạch điều trị tiếp theo. Thông tin trên mang tính giáo dục, không thay thế chẩn đoán trực tiếp; Chú nên khám lâm sàng và chụp phim trước khi quyết định trám, cắt lợi hay nhổ răng nhé.