[HỎI ĐÁP BÁC SĨ] - Rất sợ đau khi nhổ răng khôn mọc lệch thì nên chọn gây tê thông thường hay tiền mê hoặc gây mê nhẹ và trường hợp nào thì nên áp dụng phương án nào?

Bài viết được cố vấn chuyên môn bởi

"Sợ đau" không phải điểm yếu mà là phản xạ tự vệ hoàn toàn bình thường của con người, và y khoa nha khoa hiện đại đã phát triển nhiều phương án kiểm soát đau để không Cô Chú nào phải "cắn răng chịu đựng" khi nhổ răng khôn. Nhưng giữa gây tê tại chỗ thông thường, tiền mê bằng thuốc an thần và gây mê nhẹ, mỗi phương án có mức độ kiểm soát đau khác nhau, phù hợp với tình huống lâm sàng khác nhau và cũng đi kèm những cân nhắc khác nhau.

Chào bác sĩ, tôi tên Nguyễn Thị Lan (56 tuổi, Cần Thơ). Tôi rất sợ đau nên muốn hỏi khi nhổ răng khôn mọc lệch có thể gây tê thông thường hay cần tiền mê/gây mê nhẹ, và trường hợp nào thì nên áp dụng phương án này. Cảm ơn bác sĩ.

Chào Cô Lan, cảm ơn Cô đã chia sẻ rất thật lòng với Bác sĩ Dr. Care.

Bác sĩ muốn nói với Cô điều đầu tiên: sợ đau khi nhổ răng là cảm xúc mà Bác sĩ tiếp nhận mỗi ngày, không có gì phải ngại. Và mục tiêu của Bác sĩ rất rõ ràng: Cô không được phép đau trong suốt quá trình nhổ, bất kể phương án nào được chọn. Sự khác biệt giữa ba phương án không nằm ở "đau hay không đau" (cả ba đều không đau) mà ở "Cô có biết chuyện gì đang diễn ra hay không" và "Cô có cần nhớ gì về ca nhổ hay không". Bác sĩ sẽ mô tả từng phương án bằng trải nghiệm thực tế để Cô dễ hình dung.

Phương án một: gây tê tại chỗ, phổ biến nhất và đủ cho phần lớn trường hợp

Đây là phương án mà hơn 90 phần trăm ca nhổ răng khôn mọc lệch trên thế giới sử dụng, và cũng là phương án mà Bác sĩ khuyên đa số Cô Chú. Bác sĩ tiêm thuốc tê vào mô nướu và xương hàm xung quanh chiếc răng khôn, thuốc tê ngấm vào dây thần kinh chi phối vùng đó và "tắt" hoàn toàn tín hiệu đau từ vùng nhổ đến não trong vòng ba đến năm phút sau tiêm. Hiệu lực tê kéo dài hai đến bốn giờ, dư sức cho ca nhổ thường hoàn tất trong 30 đến 60 phút[Nguồn: Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ - ADA, 2021].

Trải nghiệm thực tế của Cô khi chọn phương án này: Cô tỉnh hoàn toàn, nghe thấy Bác sĩ nói chuyện, cảm nhận được áp lực nhẹ (cảm giác "đẩy", "ấn") tại vùng nhổ nhưng hoàn toàn không đau. Cảm giác áp lực này khác hoàn toàn với đau, giống như khi ai đó ấn mạnh lên cánh tay Cô, Cô cảm thấy lực ấn nhưng không đau. Sau ca nhổ, Cô tự đi lại, tự lái xe về nhà (hoặc được người thân đưa về nếu muốn), ăn uống nhẹ ngay buổi tối cùng ngày.

Điểm Cô cần biết: gây tê tại chỗ "tắt đau" nhưng không "tắt lo lắng". Nếu Cô thuộc nhóm lo lắng mức nhẹ đến vừa (tim đập hơi nhanh trước khi vào phòng nhổ, tay hơi run, nhưng vẫn có thể ngồi yên và hợp tác với Bác sĩ), gây tê tại chỗ là đủ. Bác sĩ sẽ giải thích từng bước trước khi làm, nói chuyện nhẹ nhàng trong suốt quá trình, và Cô có thể giơ tay bất kỳ lúc nào nếu cảm thấy không thoải mái để Bác sĩ dừng lại. Phần lớn Cô Chú sau khi trải qua ca nhổ với gây tê tại chỗ đều chia sẻ: "Không đau gì cả, chỉ hơi căng thẳng lúc đầu rồi quen."

Phương án hai: tiền mê bằng thuốc an thần đường uống, dành cho người lo lắng nhiều hơn

Nếu Cô thuộc nhóm lo lắng mức vừa đến nặng (không thể ngồi yên trên ghế nha khoa dù biết "sẽ không đau", tim đập rất nhanh, tay run nhiều, có thể buồn nôn do lo lắng, hoặc từng có trải nghiệm nha khoa tiêu cực trong quá khứ khiến Cô "ám ảnh" mỗi khi nghĩ đến), Bác sĩ có thể cân nhắc tiền mê bằng thuốc an thần đường uống. Cô uống một viên thuốc an thần nhẹ (thường thuộc nhóm Benzodiazepine liều thấp) khoảng 30 đến 60 phút trước ca nhổ, tại phòng khám dưới sự giám sát của Bác sĩ. Thuốc tạo cảm giác thư giãn sâu, buồn ngủ nhẹ, giảm lo lắng rõ rệt. Sau đó Bác sĩ vẫn gây tê tại chỗ bình thường (thuốc an thần không thay thế thuốc tê, nó chỉ giảm lo lắng), rồi tiến hành nhổ.

Trải nghiệm thực tế: Cô vẫn tỉnh nhưng trong trạng thái "lơ mơ dễ chịu", ít quan tâm đến chuyện gì đang diễn ra, có thể ngủ gà ngủ gật trong ca nhổ. Sau ca, Cô có thể không nhớ rõ chi tiết quá trình nhổ (thuốc an thần gây quên nhẹ tạm thời), chỉ nhớ "vào phòng, uống thuốc, lơ mơ một lúc, rồi xong". Đây là trải nghiệm rất tích cực cho người sợ đau vì Cô "không trải qua" cảm giác lo lắng dù vẫn tỉnh.

Điểm Cô cần biết khi chọn phương án này: Cô không được tự lái xe về sau ca nhổ (thuốc an thần ảnh hưởng phản xạ trong vài giờ), cần có người thân đưa đón. Cô cũng cần nhịn ăn nhẹ hai giờ trước khi uống thuốc (tránh buồn nôn). Và Bác sĩ cần biết tiền sử dùng thuốc và bệnh nền của Cô trước khi kê thuốc an thần, vì một số nhóm bệnh nền (đặc biệt bệnh phổi tắc nghẽn, ngưng thở khi ngủ) cần thận trọng với thuốc nhóm này.

Phương án ba: gây mê nhẹ (an thần tĩnh mạch), dành cho trường hợp đặc biệt

Đây là phương án "nặng" nhất trong ba phương án, và Bác sĩ chỉ áp dụng cho những trường hợp thực sự cần thiết: Cô Chú có rối loạn lo âu nặng không đáp ứng thuốc an thần đường uống, Cô Chú cần nhổ nhiều răng cùng lúc trong ca phẫu thuật kéo dài, Cô Chú có phản xạ nôn rất mạnh khiến Bác sĩ không thể thao tác trong khoang miệng, hoặc Cô Chú có bệnh nền phức tạp cần kiểm soát chặt huyết áp và nhịp tim trong suốt ca. Bác sĩ gây mê truyền thuốc an thần qua đường tĩnh mạch, Cô "ngủ" hoàn toàn trong suốt ca nhổ, không biết gì, không cảm nhận gì. Bác sĩ gây mê theo dõi liên tục nhịp tim, huyết áp, nồng độ oxy trong máu và điều chỉnh liều thuốc theo thời gian thực.

Trải nghiệm thực tế: Cô "ngủ thiếp đi" khi thuốc vào tĩnh mạch và "tỉnh dậy" khi ca nhổ đã xong, không nhớ bất kỳ điều gì diễn ra trong suốt quá trình. Sau khi tỉnh, Cô cần nghỉ tại phòng khám 30 đến 60 phút để hồi tỉnh hoàn toàn, và bắt buộc có người thân đưa về.

Điểm Cô cần biết: gây mê tĩnh mạch đòi hỏi bác sĩ gây mê chuyên khoa hiện diện trong suốt ca, trang thiết bị theo dõi sinh hiệu đầy đủ, và Cô cần nhịn ăn uống sáu đến tám giờ trước ca (giống chuẩn bị trước mổ). Chi phí cao hơn đáng kể so với hai phương án trên do cần thêm ê-kíp gây mê và thuốc mê chuyên biệt. Đây không phải phương án "tốt hơn" hai phương án kia mà là phương án "khác mục đích": dành cho trường hợp mà hai phương án nhẹ hơn không đáp ứng được.

Vậy Cô nên chọn phương án nào?

Bác sĩ sẽ giúp Cô tự đánh giá bằng ba câu hỏi đơn giản. Câu hỏi đầu tiên: khi ngồi trên ghế nha khoa để khám răng thông thường (không nhổ, chỉ khám), Cô có thể ngồi yên, mở miệng và hợp tác với bác sĩ không? Nếu có, gây tê tại chỗ là đủ cho ca nhổ. Câu hỏi thứ hai: nếu Cô biết rằng ca nhổ sẽ hoàn toàn không đau (chỉ có cảm giác áp lực nhẹ) nhưng Cô vẫn không thể ngồi yên vì lo lắng quá mức, tay chân run, tim đập dồn dập, thì tiền mê đường uống sẽ giúp Cô thư giãn đủ để hợp tác. Câu hỏi thứ ba: nếu Cô hoàn toàn không muốn biết gì, không muốn cảm nhận gì, "ngủ rồi tỉnh dậy là xong", thì gây mê tĩnh mạch là phương án cho Cô, nhưng cần cân nhắc kỹ về sức khỏe tổng thể và chi phí.

Bác sĩ khuyên Cô bắt đầu từ phương án nhẹ nhất (gây tê tại chỗ) vì phần lớn Cô Chú sợ đau khi nghe mô tả trước đều phát hiện rằng trải nghiệm thực tế nhẹ nhàng hơn rất nhiều so với tưởng tượng, đặc biệt khi ca nhổ sử dụng công nghệ ít xâm lấn. Nếu trong buổi khám đầu tiên Bác sĩ đánh giá mức lo lắng của Cô cần hỗ trợ thêm, Bác sĩ sẽ đề xuất chuyển lên phương án hai hoặc ba.

Yếu tố mà nhiều Cô Chú bỏ qua: công nghệ nhổ thay đổi "bài toán đau" nhiều hơn loại thuốc tê

Đây là phần Bác sĩ muốn Cô đọc thật kỹ vì nó thay đổi cách Cô nhìn nhận vấn đề "đau khi nhổ răng khôn". Hầu hết nỗi sợ đau của Cô hướng về thuốc tê: "tê có đủ không, có đau khi tiêm không, có hết tê giữa chừng không". Nhưng thực tế, yếu tố quyết định mức độ đau sau nhổ (khi thuốc tê đã hết) không phải loại thuốc tê mà là mức độ sang chấn mà ca nhổ gây ra cho mô mềm và xương. Thuốc tê kiểm soát đau trong ca nhổ (100 phần trăm, cả ba phương án đều không đau trong lúc nhổ). Nhưng đau sau nhổ (khi thuốc tê tan) phụ thuộc vào vết thương lớn hay nhỏ, mô mềm tổn thương nhiều hay ít, xương bị sang chấn nặng hay nhẹ.

Và đây chính là nơi công nghệ nhổ tạo ra sự khác biệt lớn hơn loại thuốc tê. Ca nhổ bằng phương pháp truyền thống (kìm, nạy, mũi khoan tốc độ cao) tạo vết thương lớn, mô mềm tổn thương nhiều, xương bị hoại tử nhiệt tại bề mặt mài, nên sau khi thuốc tê hết, đau mức trung bình đến nặng trong ba đến năm ngày. Ca nhổ bằng máy siêu âm Piezotome tạo vết thương nhỏ gọn, mô mềm gần như nguyên vẹn (sóng siêu âm "nhảy qua" mô mềm), xương không bị hoại tử nhiệt, nên sau khi thuốc tê hết, đau mức nhẹ đến trung bình trong hai đến ba ngày, nhiều Cô Chú chỉ cần Paracetamol một ngày rồi ngưng.

Nghĩa là: nếu Cô chọn gây tê tại chỗ kết hợp Piezotome, tổng trải nghiệm đau (cả trong lẫn sau nhổ) có thể nhẹ hơn đáng kể so với gây mê tĩnh mạch kết hợp nhổ truyền thống, vì dù "ngủ" trong lúc nhổ nhưng khi tỉnh dậy Cô vẫn phải đối mặt với vết thương lớn do phương pháp truyền thống tạo ra. Nói cách khác, Piezotome giải quyết "nguyên nhân gốc rễ" của đau (sang chấn mô) trong khi thuốc tê và thuốc mê chỉ "che giấu" đau tạm thời. Phối hợp Piezotome với gây tê tại chỗ cho tổng trải nghiệm đau thấp nhất xuyên suốt từ lúc nhổ đến lúc hồi phục hoàn toàn.

Chăm sóc tại nhà, giảm thiểu đau sau nhổ bằng chuẩn bị đúng:

  • Trước nhổ hai tuần: bổ sung vitamin C từ trái cây tươi và Protein từ trứng, cá, đậu mỗi ngày, "nạp kho" nguyên liệu tổng hợp Collagen giúp mô nướu lành nhanh hơn sau nhổ, giảm thời gian đau hậu phẫu.
  • Sáng ngày nhổ: ngủ đủ giấc đêm trước (thiếu ngủ làm ngưỡng chịu đau giảm đáng kể), ăn nhẹ trước khi đến (nhổ khi đói dễ choáng, tăng lo lắng), uống thuốc nếu đang dùng thuốc gì.
  • Ngay sau nhổ: cắn gạc 30 đến 45 phút, chườm lạnh bên ngoài má 15 phút nghỉ 15 phút trong sáu giờ đầu. Uống Paracetamol liều đầu tiên ngay khi cảm giác tê bắt đầu giảm (không chờ đau rồi mới uống, uống sớm "chặn" đau trước khi nó đạt đỉnh hiệu quả hơn nhiều so với uống khi đã đau).
  • Ngày một đến ngày ba: dùng Paracetamol đều đặn mỗi sáu đến tám giờ trong hai ngày đầu dù chưa thấy đau nhiều (duy trì nồng độ thuốc ổn định trong máu kiểm soát đau tốt hơn uống "khi nào đau mới uống"). Ăn cháo, súp, sữa chua, sinh tố nguội. Không súc miệng mạnh, không dùng ống hút.
  • Ngày ba trở đi: giảm dần Paracetamol, chỉ uống khi cần. Bắt đầu súc miệng nhẹ nhàng bằng nước muối sinh lý ấm ba đến bốn lần mỗi ngày.
  • Ngày bảy: tái khám cắt chỉ, nướu bắt đầu khép kín. Đau gần như hết hoàn toàn.
  • Bổ sung Canxi, vitamin D, Protein và vitamin C suốt giai đoạn hồi phục để hỗ trợ lành thương và tái tạo xương nhanh nhất.
  • Uống đủ hai lít nước ấm mỗi ngày, ngủ đủ bảy đến tám tiếng.
  • Tuyệt đối tránh thuốc kháng viêm không steroid (Ibuprofen, Diclofenac) vì ức chế tái tạo xương. Chỉ dùng Paracetamol đúng liều.

Mũi tiêm tê có đau không? Câu hỏi mà Cô thực sự muốn hỏi nhưng ngại không dám

Bác sĩ biết nhiều Cô Chú sợ đau không phải sợ "ca nhổ" mà sợ chính mũi tiêm tê. Bác sĩ trả lời thẳng: có cảm giác châm nhẹ khi kim đâm qua niêm mạc (tương đương mức kiến cắn nhẹ), kéo dài chưa đầy một giây, sau đó thuốc tê ngấm nhanh và vùng đó mất cảm giác hoàn toàn. Ở Dr. Care, Bác sĩ sử dụng hai kỹ thuật giảm đau khi tiêm: thứ nhất là bôi gel tê bề mặt lên niêm mạc trước khi đâm kim (niêm mạc đã tê nhẹ nên khi kim đâm qua Cô gần như không cảm nhận), thứ hai là tiêm rất chậm với áp lực thấp (thuốc tê ngấm từ từ không gây căng tức mô).

Nhiều Cô Chú sau mũi tiêm tê đầu tiên đều nói: "Ủa, xong rồi hả Bác sĩ? Tưởng đau lắm." Và từ mũi tiêm đầu tiên đó trở đi, nỗi sợ tan biến vì Cô đã "chứng minh" cho chính mình rằng thực tế nhẹ hơn tưởng tượng rất nhiều.

Quy trình nhổ tại Dr. Care, sáu bước chuẩn y khoa

Thăm khám và chụp phim cắt lớp ba chiều (Bác sĩ đánh giá vị trí chiếc răng khôn, khoảng cách đến dây thần kinh, mức độ phức tạp, đồng thời đánh giá mức lo lắng của Cô để đề xuất phương án kiểm soát đau phù hợp nhất). Tư vấn lên kế hoạch chi tiết (Bác sĩ giải thích từng bước trên hình ảnh phim ba chiều, trả lời mọi câu hỏi, Cô hiểu rõ trước khi đồng ý). Vệ sinh sát khuẩn khoang miệng kỹ lưỡng, bôi gel tê bề mặt rồi gây tê tại chỗ (hoặc cho uống thuốc an thần trước nếu Cô chọn phương án hai). Nhổ răng không đau với máy siêu âm Piezotome (sóng siêu âm chọn lọc chỉ tác động lên mô cứng, bảo toàn hoàn toàn mô mềm, dây thần kinh và mạch máu, tạo vết thương nhỏ nhất có thể để giảm đau hậu phẫu tối đa). Cầm máu và khâu vết thương bằng chỉ chuyên dụng. Hướng dẫn chăm sóc sau nhổ chi tiết từng ngày kèm toa thuốc giảm đau và lịch hẹn tái khám.

Về chi phí nhổ răng khôn tại Dr. Care: răng khôn mọc thẳng là 2.500.000 đồng mỗi răng, trường hợp mọc lệch, mọc kẹt hoặc mọc ngầm trong xương là 4.000.000 đồng mỗi răng. Bảng giá đã bao gồm thuế giá trị gia tăng, chi phí chụp phim cắt lớp ba chiều, thuốc tê tại chỗ (bao gồm gel tê bề mặt), thuốc sau nhổ và tái khám. Nếu Cô chọn phương án tiền mê đường uống hoặc gây mê tĩnh mạch, Bác sĩ sẽ tư vấn chi phí bổ sung cụ thể trong buổi khám tùy phương án.

Nhổ sớm, bảo vệ nền xương cho kế hoạch phục hình dài hạn

Bác sĩ muốn Cô nhìn xa hơn nỗi sợ đau trước mắt. Chiếc răng khôn mọc lệch đang viêm mỗi ngày ăn mòn xương hàm, chèn ép chiếc răng hàm kế bên, phát tán vi khuẩn vào khoang miệng. Nếu Cô cần răng Implant phục hình ở các vị trí mất răng khác trong tương lai, mỗi tháng trì hoãn nhổ chiếc răng khôn đang thu hẹp cơ hội cấy Implant thuận lợi: xương tiêu thêm, nguy cơ phải ghép xương tăng lên, thời gian và chi phí tổng thể kéo dài. Nhổ sớm bằng Piezotome kết hợp gây tê tại chỗ (hoặc tiền mê nếu cần) là trải nghiệm nhẹ nhàng hơn rất nhiều so với tưởng tượng, và bảo tồn nền xương quý giá nhất cho mọi kế hoạch phục hình phía trước.

Nỗi sợ đau kéo Cô ngồi yên, nhưng mỗi ngày ngồi yên là thêm một ngày xương mất đi. Bác sĩ mong Cô đặt nỗi sợ "đau vài ngày rồi khỏi" cạnh nỗi sợ "mất xương vĩnh viễn rồi phải ghép xương phức tạp" và tự chọn bên nào nhẹ hơn.

Dù khoảng cách từ Cần Thơ lên thành phố Hồ Chí Minh có chút xa, Bác sĩ vẫn rất mong Cô sắp xếp một chuyến ghé thăm phòng khám Dr. Care tại Vinhomes Central Park. Chụp phim cắt lớp ba chiều hoàn toàn miễn phí. Trong buổi khám đầu tiên, Bác sĩ sẽ đánh giá đồng thời tình trạng chiếc răng khôn mọc lệch, mức độ lo lắng của Cô, và đề xuất phương án kiểm soát đau phù hợp nhất. Cô không cần quyết định gì trước khi đến, chỉ cần đến, chụp phim, nghe tư vấn, hỏi bất kỳ câu hỏi nào còn thắc mắc, rồi về suy nghĩ. Khi Cô sẵn sàng, Bác sĩ sẽ sẵn sàng cùng Cô.

Chúc Cô Lan sớm vượt qua nỗi sợ, khám phá rằng nhổ răng khôn thời nay nhẹ nhàng hơn rất nhiều so với những gì Cô từng nghe, và luôn vui khỏe mỗi ngày. Thông tin trên đây mang tính chất giáo dục y khoa, Cô nên đến cơ sở y tế uy tín để được thăm khám lâm sàng trực tiếp nhằm có kết quả chẩn đoán chính xác nhất nhé.

Thông tin liên hệ Nha khoa Dr. Care

Nha khoa chuyên sâu

Trồng răng Implant

Dành riêng cho Cô Chú trung niên tại Việt Nam

Hiện nay, Dr. Care - Implant Clinic là một trong những nha khoa uy tín hàng đầu cung cấp dịch vụ trồng răng Implant chuẩn Y khoa giúp khách hàng phục hồi mất răng hiệu quả và an toàn đáp ứng 3 tiêu chí: Phục hồi khả năng ăn nhai, hoàn thiện thẩm mỹ và đảm bảo sử dụng lâu bền.

Đến nha khoa, Khách hàng được Đội ngũ Bác sĩ dày dặn kinh nghiệm tư vấn tận tâm, cặn kẽ về tình trạng răng miệng. tình trạng mất răng. Bác sĩ sau khi thăm khám kỹ càng sẽ đưa ra giải pháp tối ưu, tiết kiệm và an toàn.

Không chỉ có thế mạnh về chất lượng điều trị, Dr. Care còn không ngừng cập nhật trang thiết bị hiện đại và công nghệ điều trị tối tân hỗ trợ chẩn đoán chuẩn xác, rút ngắn thời gian điều trị, nha khoa với "Liệu pháp trồng răng không đau" cho Khách hàng trải nghiệm trồng răng êm ái, thoải mái như đi spa.

Đặt hẹn với Dr. Care - Implant Clinic để thăm khám, tư vấn và điều trị. Tại đây

(*) Kết quả điều trị có thể khác nhau tùy vào thể trạng mỗi người.

Bài viết cùng chủ đề
img-right-banner
img-right-bannerimg-right-banner