[HỎI ĐÁP BÁC SĨ]: Sau khi làm Implant toàn hàm, ăn nhai và cười nói có tự nhiên như răng thật không?

Sau khi hoàn tất Implant toàn hàm, người bệnh có thể ăn nhai vững hơn, nói chuyện và cười tự tin hơn so với tình trạng mất răng hoặc hàm tháo lắp không ổn định. Tuy nhiên, Implant không tạo cảm giác hoàn toàn giống răng thật vì không còn dây chằng nha chu. Bác sĩ phân tích mức độ tự nhiên về ăn nhai, phát âm, thẩm mỹ và thời gian thích nghi sau điều trị.

Cao Văn Thiện, 54 tuổi – Đồng Nai

Tình trạng: Muốn biết sau khi hoàn tất Implant toàn hàm, cảm giác ăn uống, cười nói trước mặt người khác có tự nhiên như răng thật trước đây hay không.

“Sau khi làm Implant toàn hàm xong, khi tôi cười lớn hay ăn trước mặt người khác có cảm giác tự nhiên như răng thật của mình hồi trước không?”

Chào Chú Thiện, nếu hỏi Bác sĩ Implant toàn hàm có thể giúp Chú ăn, nói chuyện và cười tự nhiên hơn rất nhiều so với tình trạng mất nhiều răng hoặc mang hàm tháo lắp không ổn định hay không thì câu trả lời là có.

Nhưng nếu hỏi cảm giác có hoàn toàn giống bộ răng thật khỏe mạnh của Chú trước khi mất răng hay không thì Bác sĩ sẽ không trả lời là giống 100%.

Đây là một điểm Bác sĩ muốn nói rõ ngay từ đầu, vì “răng cố định” và “răng thật” về mặt sinh học vẫn là hai cấu trúc khác nhau. Một phục hình toàn hàm tốt có thể đạt mức tự nhiên rất cao về hình thức, sự ổn định khi ăn và sự thoải mái khi giao tiếp, nhưng cảm nhận lực nhai của Implant vẫn có những khác biệt so với chân răng tự nhiên.

Răng thật được treo trong xương thông qua dây chằng nha chu. Trong hệ thống này có các thụ thể thần kinh giúp cơ thể nhận biết khá tinh tế một vật đang nằm giữa hai hàm, cường độ lực cắn và những thay đổi rất nhỏ khi răng chạm nhau.

Implant lại tích hợp trực tiếp với xương, không có dây chằng nha chu giống răng thật. Vì vậy độ nhạy xúc giác của Implant nhìn chung thấp hơn răng tự nhiên. Các nghiên cứu về cảm giác xúc giác quanh Implant cũng ghi nhận người mang Implant vẫn có khả năng nhận biết lực và vật thể khi nhai nhờ cơ chế cảm nhận từ xương, cơ, khớp thái dương hàm và các mô xung quanh, thường được gọi là cảm nhận quanh Implant, nhưng ngưỡng cảm nhận không hoàn toàn giống răng thật.

Nói đơn giản với Chú, sau một thời gian thích nghi, Chú có thể cảm thấy bộ răng đó rất “thuộc về mình”, ăn uống mà không phải liên tục nghĩ mình đang dùng răng giả. Tuy nhiên, nếu đem so từng cảm giác rất tinh tế với một bộ răng thật khỏe mạnh trước đây thì vẫn có sự khác biệt.

Khía cạnh	Sau phục hình Implant toàn hàm tốt	Điểm khác với răng thật
Độ vững khi ăn	Phục hình được cố định trên Implant, không có hiện tượng hàm tự bật hoặc trượt khi nhai như một số hàm tháo lắp.	Cảm nhận lực không tinh tế bằng răng có dây chằng nha chu, vì vậy khớp cắn phải được Bác sĩ kiểm soát kỹ.
Ăn trước mặt người khác	Khi đã qua thời gian thích nghi, người bệnh thường tự tin hơn vì phục hình ổn định và không cần lo hàm bị xê dịch khi nhai.	Giai đoạn đầu vẫn cần tập nhai và tăng dần độ cứng thức ăn; không nên thử thức ăn rất cứng ngay để “kiểm tra răng”.
Cười lớn	Nếu chiều dài răng, đường cười, màu sắc và phần chuyển tiếp giữa phục hình với nướu được thiết kế hợp lý, người đối diện thường khó nhận ra đây là một phục hình toàn hàm chỉ qua giao tiếp thông thường.	Ở người có đường cười rất cao hoặc tiêu xương nhiều, vùng tiếp giáp giữa nướu thật và phần nướu phục hình cần được thiết kế đặc biệt để tránh bị lộ khi cười lớn.
Nói chuyện	Phát âm thường ổn định sau giai đoạn làm quen với hình thể của bộ răng mới.	Một số người có thể thấy âm “s”, “x”, “t” hoặc những âm cần lưỡi tiếp xúc vùng răng trước hơi khác trong thời gian đầu.

Về khả năng ăn nhai, bằng chứng của International Team for Implantology cho thấy ở người mất răng hoàn toàn, phục hình có Implant nâng đỡ giúp cải thiện đáng kể chức năng miệng, lực cắn và hiệu quả nhai so với hàm toàn phần thông thường trong những chỉ định được nghiên cứu.

Các tổng quan so sánh phục hình cố định trên Implant với hàm phủ trên Implant cũng cho thấy nhóm phục hình cố định có mức hài lòng cao về độ ổn định, khả năng nhai và sự thoải mái.

Điều này phù hợp với trải nghiệm mà Bác sĩ thường quan tâm ở bệnh nhân trung niên như Chú: trước điều trị, một người có thể phải nhai một bên, né thịt dai, rau sống, các loại hạt hoặc mất tự tin khi ăn cùng người khác vì sợ hàm di chuyển. Sau khi có bộ răng cố định ổn định và đã thích nghi với khớp cắn mới, những hạn chế này có thể giảm đi đáng kể.

Tuy nhiên, “ăn nhai tốt hơn” không có nghĩa ngay sau ngày phẫu thuật Chú có thể ăn giống một bộ răng thật đã ổn định nhiều năm.

Trong giai đoạn hàm tạm, nếu Implant được tải lực sớm, Chú vẫn phải tuân thủ chế độ ăn mà Bác sĩ hướng dẫn để hạn chế quá tải trong thời gian xương đang tích hợp với Implant. Đây là giai đoạn Bác sĩ muốn bảo vệ sự ổn định của các trụ hơn là thử sức chịu lực của bộ răng.

Khi Implant đã tích hợp và phục hình sau cùng được hoàn tất, Bác sĩ sẽ kiểm tra lại điểm tiếp xúc, phân bố lực hai bên, vị trí răng trước và những vùng chịu lực phía sau. Chú sẽ tăng dần mức độ ăn nhai theo hướng dẫn thay vì chuyển từ thức ăn mềm sang những món rất cứng chỉ trong một ngày.

Một chi tiết rất đáng chú ý trong câu hỏi của Chú là “ăn trước mặt người khác”. Theo Bác sĩ, đây không chỉ là câu chuyện về lực nhai.

Nhiều người mất răng toàn hàm có thể ăn được bằng hàm tháo lắp nhưng vẫn không thoải mái khi đi tiệc vì phải cắn từng miếng nhỏ, sợ hàm lỏng khi nói hoặc phải tìm chỗ tháo hàm để vệ sinh. Với phục hình cố định trên Implant, cảm giác an tâm khi bộ răng không tự dịch chuyển thường là một phần quan trọng giúp người bệnh trở lại sinh hoạt xã hội bình thường.

Những nghiên cứu đánh giá cảm nhận của người bệnh sau phục hình cố định trên Implant đã ghi nhận sự cải thiện về sự thoải mái khi ăn, phát âm, thẩm mỹ và mức hài lòng chung. Một nghiên cứu theo dõi bệnh nhân phục hồi bằng Implant còn ghi nhận người bệnh mô tả bộ răng Implant của mình có cảm giác gần với “răng tự nhiên”. Bác sĩ vẫn muốn nhấn mạnh đây là cảm nhận chủ quan của bệnh nhân, không có nghĩa Implant trở thành răng thật về mặt sinh học.

Bác sĩ phải xem khuôn mặt của Chú khi nghỉ, khi nói và khi cười; môi nâng cao đến đâu; lượng răng lộ ra bao nhiêu; đường giữa khuôn mặt nằm ở đâu; phần nướu mất đi do tiêu xương nhiều hay ít; và vị trí chuyển tiếp giữa mô thật với phần phục hình nằm ở đâu.

Nếu chỉ chọn răng trắng đẹp trên mẫu nhưng không kiểm soát những yếu tố này, bộ răng có thể nhìn đẹp khi Chú ngậm miệng chụp hình cận cảnh nhưng lại thiếu tự nhiên khi Chú cười lớn.

Đặc biệt ở hàm trên, người tiêu xương nhiều đôi khi cần một phần mô nướu nhân tạo trên phục hình để bù lại thể tích xương và nướu đã mất. Khi thiết kế đúng, phần này giúp môi được nâng đỡ và tỷ lệ răng – nướu tự nhiên hơn. Nếu đường nối nằm ở vùng dễ lộ khi cười thì thẩm mỹ cần được đánh giá kỹ ngay từ giai đoạn thử hàm chứ không nên đợi tới lúc làm xong mới chỉnh.

Phát âm cũng cần một giai đoạn thích nghi tương tự.

Khi răng đã mất nhiều năm, lưỡi của Chú đã quen với một khoảng không gian khác. Sau khi đưa 12–14 đơn vị răng trở lại cung hàm, vị trí răng cửa và hình thể mặt trong của phục hình thay đổi không gian hoạt động của lưỡi.

Tổng quan hệ thống về phát âm ở bệnh nhân phục hình toàn hàm cho thấy thiết kế phục hình có thể ảnh hưởng tới lời nói. Các nghiên cứu lâm sàng cũng ghi nhận phần lớn bệnh nhân thích nghi hoặc cải thiện phát âm theo thời gian, nhưng một số người cần điều chỉnh hình thể mặt trong và vị trí răng để đạt phát âm tối ưu.

Do đó, nếu Chú nói hơi “lạ miệng” trong vài ngày đầu thì chưa thể kết luận bộ răng làm sai. Bác sĩ sẽ phân biệt giữa một thay đổi đang trong giai đoạn thích nghi và một vấn đề hình thể cần chỉnh sửa.

Đây cũng là lý do Bác sĩ coi hàm tạm và giai đoạn thử phục hình là dữ liệu rất quan trọng. Chú cần nói chuyện, cười, phát âm những từ mình thường dùng và ăn ở mức cho phép để Bác sĩ quan sát. Những phản hồi đó được dùng để điều chỉnh bộ răng sau cùng.

Chú cũng không nên mặc định rằng chọn vật liệu đắt nhất thì cảm giác sẽ tự nhiên nhất.

Phục hình nhựa chất lượng tốt có đặc tính nhẹ hơn và dễ sửa chữa khi cần. Phục hình sứ có ưu thế về độ ổn định màu, khả năng chống mài mòn và thẩm mỹ trong nhiều trường hợp nhưng vật liệu cứng hơn, vì vậy thiết kế khớp cắn và kết cấu nâng đỡ phải được kiểm soát tốt.

Cảm giác “tự nhiên” của Chú là tổng hợp của nhiều yếu tố: răng có đứng đúng vị trí không, môi có được nâng đỡ đúng không, khớp cắn có cân bằng không, khi nhai có vướng không, lưỡi có đủ không gian không, vệ sinh có thuận tiện không và màu sắc có hòa hợp với khuôn mặt không. Không có một loại vật liệu đơn lẻ nào giải quyết được tất cả những vấn đề này.

Tại Dr. Care, trước khi lập kế hoạch cấy ghép Implant toàn hàm, Bác sĩ cần chụp CT Cone Beam 3D để đánh giá lượng xương và những cấu trúc giải phẫu cần tránh, đồng thời đánh giá tương quan giữa vị trí Implant với bộ răng dự kiến.

Trong trường hợp cần kiểm soát sát hướng và độ sâu đặt trụ, hệ thống định vị động DCARER Navigation có thể được chỉ định để hỗ trợ Bác sĩ theo dõi vị trí dụng cụ theo kế hoạch ba chiều trong quá trình phẫu thuật.

Nhưng với câu hỏi của Chú về cảm giác tự nhiên sau khi hoàn tất, Bác sĩ cho rằng công nghệ quan trọng nhất không chỉ nằm ở ngày cấy trụ. Phần phục hình phía trên, khớp cắn và quá trình thử – chỉnh mới là những yếu tố quyết định trực tiếp việc Chú cười, nói và ăn có thoải mái hay không.

Đó là lý do Chú nên xem điều trị như một quá trình từ chẩn đoán tới phục hình hoàn chỉnh, thay vì chỉ quan tâm ngày đặt Implant. Chú có thể tham khảo quy trình cấy ghép Implant chuẩn Y khoa để hình dung các giai đoạn từ thăm khám, đặt trụ, theo dõi tích hợp xương đến phục hình.

Nếu tình trạng của Chú phù hợp với All-on-4 hoặc All-on-6, chi phí phần Implant tại Dr. Care hiện được tham khảo như sau:

Dòng Implant	All-on-4 một hàm	All-on-6 một hàm
Neodent	109.000.000 VNĐ	158.000.000 VNĐ
JD Dental Care hoặc Straumann SLA	129.000.000 VNĐ	188.000.000 VNĐ
Nobel Active hoặc Straumann SLActive	149.000.000 VNĐ	218.000.000 VNĐ

Đây là phần chi phí Implant của một hàm, đã bao gồm VAT và chưa bao gồm phục hình cố định sau cùng. Theo bảng giá làm răng hiện hành tại Dr. Care, phần phục hình sau cùng hiện dao động từ 30.000.000–74.000.000 VNĐ/hàm đối với All-on-4 và 36.000.000–79.000.000 VNĐ/hàm đối với All-on-6 tùy loại hàm và thanh bar.

Như vậy tổng chi phí tham khảo hoàn tất một hàm hiện khoảng 139.000.000–223.000.000 VNĐ với All-on-4 và khoảng 194.000.000–297.000.000 VNĐ với All-on-6. Nếu có chỉ định sử dụng Navigation DCARER, mức phụ thu hiện tại là 5.000.000 VNĐ/ca.

Bác sĩ không khuyên Chú lấy giá cao nhất làm tiêu chí để chọn phương án vì dòng trụ đắt hơn không tự động giúp Chú cười tự nhiên hơn hoặc phát âm tốt hơn. Những phần đó phụ thuộc rất nhiều vào kế hoạch phục hình.

Với Chú Thiện, nếu mục tiêu lớn nhất là có thể ra ngoài ăn uống, cười nói mà không phải nghĩ về bộ răng của mình, khi đến khám Chú nên nói rõ điều đó với Bác sĩ.

Bác sĩ sẽ không chỉ hỏi Chú muốn răng trắng mức nào mà cần đánh giá cách Chú cười, cách môi vận động, những âm Chú thường gặp khó khăn, những món ăn Chú muốn quay lại ăn và cảm giác Chú đang không hài lòng ở bộ răng hiện tại.

Lời khuyên thực tế của Bác sĩ là Chú có thể kỳ vọng một phục hình toàn hàm tốt sẽ mang lại cảm giác rất ổn định và tự nhiên trong sinh hoạt hằng ngày sau khi đã thích nghi, nhưng không nên kỳ vọng nó tái tạo chính xác mọi cảm giác thần kinh của bộ răng thật trước đây.

Mục tiêu đúng hơn là Chú ăn nhai thoải mái, không phải lo răng di chuyển, nói chuyện rõ, cười tự tin, khuôn mặt hài hòa và có một bộ răng đủ thuận tiện để vệ sinh, bảo trì lâu dài.

Chú ở Đồng Nai nên có thể gửi trước phim răng đang có nếu thuận tiện, sau đó đến Dr. Care để Bác sĩ khám trực tiếp, chụp CT Cone Beam 3D và đánh giá khớp cắn, xương hàm cũng như tình trạng những răng còn lại. Bài tư vấn này chỉ mang tính tham khảo vì Bác sĩ chưa có dữ liệu lâm sàng của Chú và chưa biết Chú đang mất răng một hàm hay hai hàm, đang dùng hàm tháo lắp hay còn răng thật và mức tiêu xương hiện tại.

Nguồn tham khảo

International Team for Implantology. Oral Function in Completely Edentulous Patients Rehabilitated with Implant-Supported Dental Prostheses — ITI ghi nhận chức năng miệng, lực cắn và hiệu quả nhai được cải thiện ở người mất răng hoàn toàn khi phục hình với Implant trong các chỉ định được nghiên cứu.
Borges GA và cộng sự. Patient-reported outcome measures and clinical assessment of implant-supported overdentures and fixed prostheses in mandibular edentulous patients — Tổng quan cho thấy phục hình cố định trên Implant có kết quả thuận lợi về sự thoải mái, khả năng nhai, độ lưu giữ và ổn định so với hàm phủ trên Implant.
Meira IA và cộng sự. Speech in implant-supported and removable complete denture wearers — Tổng quan hệ thống đánh giá ảnh hưởng của các loại phục hình toàn hàm đến phát âm và cho thấy thiết kế phục hình là một yếu tố cần được quan tâm.
Dierens M và cộng sự. Patient-centered outcome of immediately loaded implants in the rehabilitation of fully edentulous jaws — Ghi nhận sự cải thiện về sự thoải mái, ăn uống, nói chuyện và thẩm mỹ theo đánh giá của bệnh nhân sau phục hồi toàn hàm trên Implant.
González-Gil D và cộng sự. Importance of Osseoperception and Tactile Sensibility during Masticatory Function in Different Prosthetic Rehabilitations — Cảm giác xúc giác ở phục hình Implant được ghi nhận thấp hơn răng tự nhiên nhưng tốt hơn nhiều dạng phục hình không được Implant nâng đỡ.
Dr. Care Implant Clinic. Cấy ghép Implant toàn hàm — Thông tin All-on-4, All-on-6, chi phí và các giai đoạn phục hình toàn hàm tại Dr. Care.
Dr. Care Implant Clinic. Quy trình cấy ghép Implant — Thông tin thăm khám, CT Cone Beam 3D, lập kế hoạch, phẫu thuật và phục hình tại Dr. Care.
Dr. Care Implant Clinic. Bảng giá Implant — Chi phí Implant và phục hình tham khảo sử dụng trong bài tư vấn.

```

Thông tin liên hệ Nha khoa Dr. Care

Hiện nay, Dr. Care - Implant Clinic là một trong những nha khoa uy tín hàng đầu cung cấp dịch vụ trồng răng Implant chuẩn Y khoa giúp khách hàng phục hồi mất răng hiệu quả và an toàn đáp ứng 3 tiêu chí: Phục hồi khả năng ăn nhai, hoàn thiện thẩm mỹ và đảm bảo sử dụng lâu bền.

Đến nha khoa, Khách hàng được Đội ngũ Bác sĩ dày dặn kinh nghiệm tư vấn tận tâm, cặn kẽ về tình trạng răng miệng. tình trạng mất răng. Bác sĩ sau khi thăm khám kỹ càng sẽ đưa ra giải pháp tối ưu, tiết kiệm và an toàn.

Không chỉ có thế mạnh về chất lượng điều trị, Dr. Care còn không ngừng cập nhật trang thiết bị hiện đại và công nghệ điều trị tối tân hỗ trợ chẩn đoán chuẩn xác, rút ngắn thời gian điều trị, nha khoa với "Liệu pháp trồng răng không đau" cho Khách hàng trải nghiệm trồng răng êm ái, thoải mái như đi spa.

Đặt hẹn với Dr. Care - Implant Clinic để thăm khám, tư vấn và điều trị. Tại đây