[Hỏi đáp bác sĩ] - Khi cắm Implant bác sĩ dùng dụng cụ gì để khoan xương hàm, có đau không?

Chú Khoa, 53 tuổi, mất 2 răng hàm và tò mò về kỹ thuật cắm Implant. Bác sĩ Dr. Care giải thích dụng cụ tạo vị trí đặt trụ trong xương hàm, tiếng khoan Implant khác gì khoan răng sâu thông thường, vì sao thuốc tê giúp không đau nhưng bệnh nhân vẫn có thể cảm nhận áp lực, rung nhẹ hoặc tiếng máy.

Trần Minh Khoa, 53 tuổi – Q. Bình Thạnh, TP.HCM

Tình trạng: Mất 2 răng hàm, đang tò mò về kỹ thuật

"Bác sĩ dùng dụng cụ gì để khoan vào xương hàm khi cắm implant? Tiếng khoan có to như khoan nha khoa thông thường không? Và tại sao xương hàm không bị đau dù bị khoan vào vậy ạ?"

Chào Chú Khoa, cảm ơn Chú đã gửi câu hỏi về cho Bác sĩ Dr. Care.

Với trường hợp Chú mất 2 răng hàm và đang tìm hiểu kỹ thuật cắm Implant, Bác sĩ trả lời thật rõ: khi đặt trụ Implant, Bác sĩ không dùng loại “khoan răng sâu” thông thường để khoan vào xương hàm. Bác sĩ dùng hệ thống máy phẫu thuật Implant chuyên dụng, gồm máy đặt Implant có kiểm soát tốc độ và lực xoắn, tay khoan phẫu thuật, bộ mũi khoan Implant theo từng đường kính, nước tưới làm mát vô trùng và đôi khi có máng hướng dẫn hoặc hệ thống định vị hỗ trợ. Mục tiêu không phải là khoan nhanh, mà là tạo một vị trí trong xương đúng hướng, đúng chiều sâu, đúng đường kính và hạn chế sinh nhiệt.

Tiếng khoan khi làm Implant có thể nghe khác với tiếng khoan răng sâu. Khoan răng sâu thường dùng tay khoan tốc độ cao, tiếng có thể nhỏ và ré hơn, nhiều người nghe thấy âm thanh rất quen thuộc của “máy khoan nha khoa”. Còn khi chuẩn bị vị trí đặt Implant trong xương, Bác sĩ thường dùng tay khoan phẫu thuật với tốc độ được kiểm soát, mô-men xoắn được cài đặt và có nước tưới làm mát. Âm thanh có thể trầm hơn, cảm giác rung có thể truyền qua xương hàm rõ hơn, nhưng không nhất thiết “to hơn” hay đáng sợ hơn. Điều khiến bệnh nhân căng thẳng thường là cảm giác lạ và tiếng máy truyền trong miệng, không phải vì thủ thuật đang gây đau.

Về câu hỏi “tại sao xương hàm không bị đau dù bị khoan vào”, cách hiểu chính xác là: trước khi thao tác, Bác sĩ gây tê vùng điều trị để chặn đường truyền tín hiệu đau từ vùng phẫu thuật về thần kinh. Khi thuốc tê đủ hiệu quả, Chú không nên cảm thấy đau sắc, đau buốt hoặc đau nhói trong lúc Bác sĩ chuẩn bị vị trí đặt trụ. Tuy nhiên, Chú vẫn có thể cảm thấy áp lực, rung, lực đẩy, lực xoay hoặc nghe tiếng dụng cụ. Những cảm giác này là cảm giác cơ học, khác với cảm giác đau.

Bác sĩ cũng muốn Chú hiểu rằng xương hàm không phải là một khối “vô cảm” tuyệt đối. Vùng xương, màng xương, nướu và mô xung quanh đều có liên quan đến hệ thần kinh cảm giác. Vì vậy, nếu không gây tê đủ, thủ thuật có thể đau. Nhưng khi gây tê đúng vùng và đủ thời gian, tín hiệu đau được kiểm soát tốt, bệnh nhân thường chỉ còn cảm giác thao tác, rung và áp lực. Nếu Chú thấy đau thật sự, Bác sĩ cần biết ngay để kiểm tra lại thuốc tê.

Câu hỏi của Chú Khoa	Bác sĩ trả lời ngắn gọn	Điều cần hiểu đúng
Bác sĩ dùng dụng cụ gì để khoan vào xương hàm?	Dùng máy phẫu thuật Implant, tay khoan phẫu thuật và bộ mũi khoan Implant chuyên dụng.	Dụng cụ được kiểm soát tốc độ, lực xoắn, chiều sâu và có nước tưới làm mát.
Tiếng khoan có giống khoan răng sâu không?	Không hoàn toàn giống.	Âm thanh có thể trầm hơn, rung truyền qua xương rõ hơn, nhưng không đồng nghĩa với đau.
Vì sao khoan xương mà không đau?	Vì vùng phẫu thuật được gây tê để chặn tín hiệu đau.	Thuốc tê kiểm soát đau, nhưng không làm mất hoàn toàn cảm giác áp lực, rung hoặc tiếng máy.
Nếu đang làm mà thấy đau thì sao?	Chú cần ra tín hiệu ngay để Bác sĩ dừng và kiểm tra.	Không nên cố chịu đau; có thể gây tê bổ sung nếu vùng chưa đủ tê.

Trong một ca đặt Implant, Bác sĩ không khoan một lần bằng một mũi lớn rồi đặt trụ ngay. Thông thường, vị trí đặt trụ được chuẩn bị theo từng bước với các mũi khoan có kích thước tăng dần, phù hợp với đường kính và chiều dài trụ đã chọn. Bác sĩ bắt đầu bằng mũi định hướng hoặc mũi nhỏ, sau đó mở rộng dần theo kế hoạch. Cách làm này giúp kiểm soát hướng đặt trụ, giảm sang chấn lên xương và tạo vị trí vừa đủ để trụ Implant đạt độ ổn định ban đầu.

Trong quá trình khoan xương, nước tưới làm mát có vai trò rất quan trọng. Khi mũi khoan tiếp xúc với xương, ma sát có thể sinh nhiệt. Nếu xương bị nóng quá mức, khả năng lành thương và tích hợp xương có thể bị ảnh hưởng. Vì vậy, khi chuẩn bị vị trí đặt trụ, Bác sĩ dùng nước tưới vô trùng để làm mát, đồng thời kiểm soát tốc độ, lực khoan, mũi khoan và thời gian thao tác. Đây là một trong những điểm khác biệt lớn giữa phẫu thuật Implant chuẩn và cách hình dung đơn giản là “khoan vào xương”.

Máy đặt Implant cũng cho phép Bác sĩ kiểm soát mô-men xoắn khi đưa trụ vào xương. Mô-men xoắn có thể hiểu đơn giản là lực xoay dùng để đặt trụ. Lực này không được làm theo cảm tính. Nếu quá thấp, trụ có thể không đạt độ ổn định ban đầu. Nếu quá cao, xương có thể bị nén quá mức trong một số tình huống. Vì vậy, Bác sĩ cần kết hợp cảm nhận lâm sàng, dữ liệu CT 3D, chất lượng xương và chỉ số máy để đặt trụ phù hợp.

Với mất 2 răng hàm, Bác sĩ cần kiểm tra kỹ xương hàm trước khi khoan. Răng hàm là vùng chịu lực nhai lớn, xương có thể đã tiêu nếu mất răng lâu ngày. Nếu là hàm trên, cần chú ý xoang hàm. Nếu là hàm dưới, cần chú ý ống thần kinh. Vì vậy, trước phẫu thuật, CT Cone Beam 3D giúp Bác sĩ biết vị trí nào an toàn, chiều sâu nào phù hợp và có cần ghép xương hay không. Dụng cụ khoan chỉ là một phần; kế hoạch trước khi khoan mới quyết định phần lớn độ chính xác của ca điều trị.

Dụng cụ hoặc dữ liệu được dùng	Vai trò trong phẫu thuật Implant	Vì sao quan trọng với bệnh nhân mất răng hàm?
CT Cone Beam 3D	Giúp đo chiều cao, bề dày xương, vị trí xoang hàm, ống thần kinh và hướng đặt trụ.	Giúp Bác sĩ khoan đúng vùng an toàn, tránh ước lượng bằng mắt thường.
Máy phẫu thuật Implant	Kiểm soát tốc độ, lực xoắn và thông số đặt trụ.	Giúp thao tác ổn định hơn so với dùng dụng cụ không chuyên cho Implant.
Tay khoan phẫu thuật	Truyền chuyển động từ máy đến mũi khoan, thường dùng trong môi trường phẫu thuật có kiểm soát.	Giúp Bác sĩ thao tác chính xác trong vùng răng hàm có khoảng nhìn hạn chế.
Bộ mũi khoan Implant	Tạo vị trí đặt trụ theo từng đường kính và chiều sâu đã lập kế hoạch.	Giúp chuẩn bị xương vừa đủ với kích thước trụ, không khoan tùy tiện.
Nước tưới làm mát vô trùng	Giảm sinh nhiệt trong lúc chuẩn bị vị trí trụ.	Giúp bảo vệ xương, hỗ trợ điều kiện lành thương và tích hợp xương sau đặt trụ.

Về tiếng khoan, Chú nên chuẩn bị tâm lý rằng trong lúc đặt Implant sẽ có âm thanh. Có thể có tiếng máy chạy, tiếng hút nước, tiếng nước tưới, tiếng dụng cụ chạm nhẹ và tiếng trao đổi giữa Bác sĩ với phụ tá. Khi âm thanh phát ra trong miệng, bệnh nhân thường nghe lớn hơn so với người đứng ngoài, vì âm truyền qua xương hàm và khoang miệng. Vì vậy, có người mô tả là “nghe rõ trong đầu”, dù thực tế thiết bị không ồn như họ tưởng.

Tiếng khoan Implant thường không giống hoàn toàn tiếng khoan răng sâu tốc độ cao. Khoan răng sâu có thể có tiếng rít cao, dễ làm người từng sợ nha khoa bị ám ảnh. Khoan chuẩn bị vị trí Implant có thể tạo cảm giác rung và âm trầm hơn, đôi lúc theo từng đoạn ngắn vì Bác sĩ khoan, dừng, kiểm tra, tưới rửa và đổi mũi. Nếu Chú sợ tiếng máy, hãy nói trước với Bác sĩ. Việc được báo trước “đoạn này sẽ có tiếng máy khoảng vài giây” giúp nhiều bệnh nhân bình tĩnh hơn.

Cảm giác rung cũng là điều thường gặp. Rung không có nghĩa là xương bị tổn thương bất thường. Khi mũi khoan làm việc trên xương hoặc khi trụ được đặt vào vị trí, rung và áp lực có thể truyền qua xương hàm. Thuốc tê không loại bỏ hoàn toàn cảm giác rung, vì rung là cảm nhận cơ học qua mô, xương và khớp hàm, không phải chỉ là tín hiệu đau. Điều cần phân biệt là rung không đau khác với đau buốt hoặc đau nhói.

Nếu Chú là người nhạy cảm âm thanh, dễ căng thẳng khi nghe tiếng máy, Bác sĩ có thể hỗ trợ bằng cách nói trước từng bước, thống nhất tín hiệu dừng, cho Chú nghỉ giữa các giai đoạn nếu an toàn và hạn chế các thông tin làm Chú lo hơn. Với nhiều bệnh nhân, điều đáng sợ nhất không phải là đau, mà là không biết tiếng máy kéo dài bao lâu và cảm giác đó có bình thường không. Khi đã hiểu trước, cảm giác sợ thường giảm đáng kể.

Cảm giác/âm thanh trong lúc đặt trụ	Có thể gặp không?	Khi nào cần báo Bác sĩ?
Tiếng máy hoặc tiếng khoan	Có thể nghe rõ, nhất là vì âm truyền trong khoang miệng và xương hàm.	Báo nếu tiếng máy làm Chú quá hoảng, cần nghỉ hoặc cần Bác sĩ giải thích lại.
Rung nhẹ	Có thể có khi chuẩn bị vị trí trụ hoặc khi đặt trụ vào xương.	Báo nếu rung đi kèm đau nhói, đau buốt hoặc cảm giác không chịu được.
Áp lực sâu trong hàm	Có thể có vì Bác sĩ đang thao tác cơ học trên xương hàm.	Báo nếu áp lực chuyển thành đau sắc hoặc đau tăng dần.
Mỏi hàm vì há miệng lâu	Có thể có, nhất là vùng răng hàm phía trong.	Báo bằng tín hiệu đã thống nhất để Bác sĩ cho nghỉ khi phù hợp.
Đau sắc, đau buốt	Không nên xảy ra nếu thuốc tê đã đủ hiệu quả.	Cần báo ngay, không cố chịu đau.

Trước khi bắt đầu phẫu thuật, Bác sĩ sẽ gây tê và chờ thuốc tê phát huy tác dụng. Sau đó, Bác sĩ kiểm tra vùng điều trị trước khi thao tác. Nếu Chú vẫn còn đau khi chạm hoặc cảm giác vùng mất răng chưa tê đủ, Bác sĩ có thể chờ thêm hoặc bổ sung thuốc tê. Mỗi người đáp ứng thuốc tê khác nhau; có người tê nhanh, có người cần thời gian lâu hơn. Nếu Chú từng nhổ răng mà khó tê hoặc từng phải tiêm tê nhiều lần, Chú nên báo trước.

Thuốc tê giúp kiểm soát đau trong lúc làm, nhưng Chú vẫn tỉnh táo nếu chỉ gây tê tại chỗ. Chú vẫn nghe âm thanh, cảm thấy môi má bị kéo nhẹ, nước tưới, hút nước bọt, tay Bác sĩ thao tác và hàm hơi mỏi. Điều này là bình thường. Nếu Chú muốn không quá tập trung vào âm thanh, Chú có thể hỏi trước về việc dùng tai nghe hoặc kỹ thuật thư giãn phù hợp, nhưng vẫn phải đảm bảo Bác sĩ có thể giao tiếp với Chú khi cần.

Nếu Chú quá lo lắng, Bác sĩ có thể cân nhắc thêm phương án hỗ trợ an thần khi có chỉ định và đủ điều kiện sức khỏe. Tuy nhiên, an thần không thay thế thuốc tê. Dù có an thần, vùng đặt trụ vẫn phải được gây tê đầy đủ để kiểm soát đau. An thần chỉ giúp Chú bớt căng thẳng, bớt sợ tiếng máy hoặc dễ hợp tác hơn. Chú không nên tự uống thuốc an thần, thuốc ngủ hoặc rượu bia trước buổi phẫu thuật.

Sau khi hết thuốc tê, Chú có thể ê, căng tức hoặc sưng nhẹ tùy mức độ can thiệp. Đây là cảm giác sau phẫu thuật, khác với đau trong lúc đang khoan. Bác sĩ sẽ kê thuốc giảm đau, hướng dẫn chườm, ăn mềm, tránh nhai vùng phẫu thuật, không súc miệng mạnh trong giai đoạn đầu và tái khám theo hẹn. Nếu đau tăng nhiều, sưng nhiều, chảy máu kéo dài hoặc sốt, Chú cần liên hệ phòng khám để được kiểm tra.

Điều Chú nên báo trước buổi phẫu thuật	Ví dụ cụ thể	Giúp Bác sĩ điều gì?
Từng khó tê hoặc từng đau khi làm nha khoa	Từng nhổ răng vẫn đau, từng phải tiêm tê bổ sung nhiều lần, từng tê rất chậm.	Giúp Bác sĩ kiểm tra tê kỹ hơn trước khi khoan xương.
Sợ tiếng khoan hoặc rung	Sợ tiếng máy nha khoa, dễ căng thẳng khi nghe tiếng khoan hoặc rung trong hàm.	Giúp Bác sĩ giải thích trước từng bước và cho nghỉ khi phù hợp.
Dễ mỏi hàm hoặc buồn nôn	Khó há miệng lâu, dễ buồn nôn khi đặt dụng cụ hoặc hút nước.	Giúp ê-kíp điều chỉnh nhịp thao tác, hút nước và thời gian nghỉ giữa buổi.
Bệnh nền và thuốc đang dùng	Thuốc chống đông, huyết áp, tiểu đường, thuốc chống dị ứng, thuốc ngủ, thuốc giảm đau hoặc dị ứng thuốc.	Giúp chọn thuốc tê, thuốc sau phẫu thuật và phương án hỗ trợ an toàn hơn.

Với trường hợp mất 2 răng hàm, số trụ cần đặt không phải lúc nào cũng đúng bằng số răng mất. Nếu 2 răng mất liền nhau, Bác sĩ có thể cân nhắc đặt 1 hoặc 2 trụ tùy vị trí, lực nhai, khoảng mất răng, chất lượng xương và kế hoạch phục hình sau cùng. Nếu 2 răng mất rời nhau, kế hoạch sẽ khác. Trước khi nói đến khoan xương, Bác sĩ cần xác định răng sau cùng sẽ được phục hồi như thế nào để trụ đặt đúng vị trí phục hình.

Nếu vị trí răng hàm của Chú khó, xương không thuận lợi hoặc gần cấu trúc giải phẫu quan trọng, Dr. Care có thể cân nhắc máng hướng dẫn phẫu thuật hoặc hệ thống định vị DCARER Navigation khi phù hợp. Những công cụ này hỗ trợ Bác sĩ kiểm soát hướng, vị trí và độ sâu đặt trụ theo kế hoạch trên CT 3D. Dù có công nghệ hỗ trợ, Chú vẫn có thể nghe tiếng máy và cảm thấy rung nhẹ, nhưng thao tác được định hướng theo kế hoạch rõ hơn.

Về chi phí, trường hợp mất 2 răng hàm của Chú sẽ được tính theo số trụ, dòng trụ, khớp nối, mão răng sứ và có cần ghép xương hay không. Tại Dr. Care, chi phí điều trị Implant sẽ được lập theo phác đồ cá nhân hóa sau khi Bác sĩ khám trực tiếp, chụp CT Cone Beam 3D và đánh giá sức khỏe toàn thân. Việc dùng máy khoan Implant chuyên dụng là một phần của quy trình phẫu thuật, không nên hiểu như một thao tác tách rời khỏi kế hoạch điều trị tổng thể.

Chú có thể tham khảo thêm quy trình cấy ghép Implant và thời gian cấy ghép Implant để hiểu các bước từ khám, chụp CT 3D, lập kế hoạch, đặt trụ, chờ tích hợp xương đến phục hình sau cùng. Khi hiểu đúng từng giai đoạn, Chú sẽ bớt lo hơn vì biết tiếng khoan, rung và áp lực là những cảm giác có thể gặp nhưng không đồng nghĩa với đau.

Lời khuyên cụ thể của Bác sĩ dành cho Chú Khoa là: khi cắm Implant, Bác sĩ dùng máy phẫu thuật Implant, tay khoan và bộ mũi khoan chuyên dụng, có kiểm soát tốc độ, lực xoắn và nước tưới làm mát. Tiếng khoan có thể khác tiếng khoan răng sâu, đôi khi trầm hơn và rung truyền qua xương hàm rõ hơn. Nếu thuốc tê đủ hiệu quả, Chú không nên đau sắc, nhưng vẫn có thể cảm thấy áp lực, rung, lực xoay hoặc nghe tiếng máy. Trước phẫu thuật, Chú nên báo nếu từng khó tê, sợ tiếng khoan, dễ mỏi hàm hoặc có bệnh nền/thuốc đang dùng. Bài tư vấn này chỉ mang tính tham khảo; cảm giác thực tế còn tùy vị trí răng mất, chất lượng xương, mức độ phẫu thuật, đáp ứng thuốc tê và kế hoạch điều trị cá nhân của Chú.

Nguồn tham khảo

Mayo Clinic (2024). Dental implant surgery — Patient Care & Health Information
Mathison M, Pepper T. (2023). Local Anesthesia Techniques in Dentistry and Oral Surgery — StatPearls / NCBI Bookshelf
Majid OW, et al. (2024). Slow drilling technique may enhance peri-operative patient-reported outcomes during dental implant site preparation — Clinical Oral Implants Research
Mishra SK, et al. (2014). Heat generated by dental implant drills during osteotomy — Journal of Indian Prosthodontic Society / PMC
Ito T, et al. (2023). Considerations for satisfactory sedation during dental implant surgery — Journal of Dental Anesthesia and Pain Medicine / PMC
U.S. Food and Drug Administration (2021). Dental implants: What you should know — FDA Medical Devices
Bộ Y tế Việt Nam (2020). Hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành Răng Hàm Mặt — Quyết định số 2121/QĐ-BYT

Thông tin liên hệ Nha khoa Dr. Care

Hiện nay, Dr. Care - Implant Clinic là một trong những nha khoa uy tín hàng đầu cung cấp dịch vụ trồng răng Implant chuẩn Y khoa giúp khách hàng phục hồi mất răng hiệu quả và an toàn đáp ứng 3 tiêu chí: Phục hồi khả năng ăn nhai, hoàn thiện thẩm mỹ và đảm bảo sử dụng lâu bền.

Đến nha khoa, Khách hàng được Đội ngũ Bác sĩ dày dặn kinh nghiệm tư vấn tận tâm, cặn kẽ về tình trạng răng miệng. tình trạng mất răng. Bác sĩ sau khi thăm khám kỹ càng sẽ đưa ra giải pháp tối ưu, tiết kiệm và an toàn.

Không chỉ có thế mạnh về chất lượng điều trị, Dr. Care còn không ngừng cập nhật trang thiết bị hiện đại và công nghệ điều trị tối tân hỗ trợ chẩn đoán chuẩn xác, rút ngắn thời gian điều trị, nha khoa với "Liệu pháp trồng răng không đau" cho Khách hàng trải nghiệm trồng răng êm ái, thoải mái như đi spa.

Đặt hẹn với Dr. Care - Implant Clinic để thăm khám, tư vấn và điều trị. Tại đây